Jak dobrać system kominowy do kotła

Kluczową kwestią w przypadku doboru systemu kominowego jest jego dostosowanie do urządzenia grzewczego, z którego będą odprowadzane spaliny. Wpływa to na bezpieczną eksploatację oraz bezpieczeństwo użytkowników. Nie zapominajmy ponadto, że sposób zaprojektowania i wykonania komina wpływa na wydajność kotła oraz parametry jego pracy.

Fot. 1. Dobór przewodów jest nieco bardziej skomplikowany w przypadku systemów zbiorczych. Fot. POUJOULATFot. 1. Dobór przewodów jest nieco bardziej skomplikowany w przypadku systemów zbiorczych. Fot. POUJOULAT

Rosnąca popularność systemów kominowych, czyli prefabrykowanych elementów i kształtek tworzących kompletny i samodzielny układ, sprawia, że na murowanie tradycyjnego komina decydujemy się coraz rzadziej. Nowoczesne systemy pozwalają na dostosowanie konstrukcji komina do wymagań danego urządzenia grzewczego oraz potrzeb domowników.
Podstawą dla doboru konstrukcji komina jest rodzaj kotła oraz spalanego paliwa, jak również sposób i możliwości zabudowy. Należy oczywiście ustalić również wielkość ciągu kominowego, uwzględniając typ i moc kotła, rodzaj paliwa i temperaturę spalin, jak i straty przepływu w elementach przyłączeniowych kotła oraz wysokość i średnicę komina. Miejmy na uwadze, że szczególnie duże znaczenie ma tu dobór średnicy przewodu kominowego. Zbyt duża średnica może skutkować ochładzaniem się spalin na wylocie, co oznacza spadek podciśnienia w kominie, z kolei zbyt mała powoduje powstanie oporów powietrza – prowadzi to do zaburzenia ciągu. Błędy w doborze komina mogą poza tym prowadzić do dodatkowego zużycia paliwa, niepoprawnego działania automatyki kotła, jak również zwiększonego osadzania sadzy na ściankach. Wybierając system kominowy, skupiamy się więc najczęściej na efektywnym odprowadzeniu spalin, zapominając, że zastosowanie odpowiedniego układu może zoptymalizować wydajność nowoczesnych kotłów.

Fot. 2. Wybierając system kominowy, postawmy na sprawdzonego, zaufanego producenta. Fot. SchiedelFot. 2. Wybierając system kominowy, postawmy na sprawdzonego, zaufanego producenta. Fot. Schiedel

Komin dobrany, czyli jaki?

Kominy powinny być wykonane z odpowiednich, odpornych na dane czynniki materiałów (systemy kominowe) lub zabezpieczone za pomocą wkładów kwasoodpornych, które uodpornią układ przed niszczącym działaniem kwasów, sadzy oraz wysokich temperatur. Podstawowy podział instalacji przeprowadzany jest ze względu na pobór powietrza: na kominy do kotłów z otwartą komorą spalania (tzw. atmosferyczne) oraz z zamkniętą komorą spalania. Wbrew pozorom najłatwiejszy jest dobór systemu kominowego do urządzeń grzewczych, w których mamy do czynienia z wysoką temperaturą spalin (od 450° do 650°C; kominki, piece węglowe i na drewno tradycyjne) – ciąg termiczny błyskawicznie usuwa spaliny na zewnątrz układu, nie ma mowy o ich zaleganiu. Z kolei w przypadku kotłów niskotemperaturowych (temperatura pracy do 250°C; kotły gazowe i na olej opałowy, kominki z płaszczem wodnym) należy liczyć się z tzw. mokrym trybem pracy, w którym dochodzi do osadzania się wilgoci na ściankach przewodu. Wyróżniamy również systemy, w których temperatura spalin ma od 250° do 450° – głównie przy urządzeniach gazowych, na olej opałowy oraz kotłach węglowych retortowych. Przy ustalaniu temperatury spalin sprecyzujmy, czy wymagamy od układu odporności na pożar sadzy, czy też nie (systemy odporne na pożar sadzy zachowują odporność i pozwalają na pracę nawet po zapaleniu łatwopalnych związków osadzających się na wewnętrznych ściankach komina).
Dopasowując system kominowy do urządzenia grzewczego, najpierw musimy dokładnie ustalić parametry pracy układu. Najlepiej jeśli inwestor ma już wybrany konkretny model urządzenia lub przynajmniej – rodzaj kotła oraz paliwa.

Fot. 3. Podczas doboru systemu grzewczego istotny jest tryb (mokry, suchy) oraz temperatura pracy. Fot. SchiedelFot. 3. Podczas doboru systemu grzewczego istotny jest tryb (mokry, suchy) oraz temperatura pracy. Fot. Schiedel

Jak dobrać system kominowy: na podstawie kotła kondensacyjnego

Zakup nowoczesnego kotła z zamkniętą komorą spalania (na paliwo stałe, gazowego czy na olej), szczególnie kondensacyjnego, nie może obyć się bez montażu dedykowanego systemu kominowego. Nie zostawiono tu zbyt dużo miejsca na interpretację: w przewodzie kominowym dochodzi do wytworzenia się specyficznego środowiska, które wymaga zastosowania odpowiednich materiałów, inaczej szybko dojdzie do niszczenia i korozji. W kominie gromadzi się wilgoć (przede wszystkim w przypadku urządzeń kondensacyjnych), co wiąże się z charakterystyką pracy kotłów (kotły kondensacyjne wysoką sprawność uzyskują dzięki wykorzystaniu energii zawartej w spalinach, czyli substancji zazwyczaj odprowadzanej poza układ grzewczy). Odbierają resztkę ciepła ze spalin, wychładzając je, wskutek czego produkowana jest wilgoć. To zatem oczywiste, że system spalinowy powinien być odporny na działanie kondensatu. Oprócz tego od układów współpracujących z kotłami kondensacyjnymi wymagamy odporności na agresywne środowisko.
Inwestorzy, chcąc zaoszczędzić, często pytają o możliwość pracy kotła z istniejącym systemem kominowym. Dlaczego jest to niewskazane? Jeśli podłączmy nowoczesne urządzenia do starego, ceglanego komina, wkrótce zacznie on wchłaniać wilgoć. Zawilgocenia staną się widoczne na ściankach komina, w następnej kolejności na ścianach wewnętrznych budynku. Z odprowadzaniem wilgoci na pewno nie poradzi sobie nawet efektywna instalacja wentylacyjna.

Stal czy ceramika?

Fot. 4. Pustaki wentylacyjne. Fot. Konekt Systemy KominoweFot. 4. Pustaki wentylacyjne. Fot. Konekt Systemy Kominowe Fot. 5. Najlepiej jeśli inwestor ma już wybrany konkretny model urządzenia grzewczego lub przynajmniej rodzaj kotła oraz paliwa. Fot. MK ŻaryFot. 5. Najlepiej jeśli inwestor ma już wybrany konkretny model urządzenia grzewczego lub przynajmniej rodzaj kotła oraz paliwa. Fot. MK Żary

Przejdźmy jednak do konkretów. Systemy kominowe polecane do odprowadzania spalin z kotła kondensacyjnego, czyli jakie? Do współpracy z kotłami o zamkniętej komorze spalania poleca się m.in. stalowe systemy kominowe. Bezpieczne odprowadzanie spalin zapewni stal kwasoodporna. Sprawdzi się również ceramika kominowa, zwłaszcza izostatycznie prasowana. Wykorzystywane do produkcji technologie pozwalają na uzyskanie materiałów o bardzo niskiej porowatości, wskutek czego wilgoć nie penetruje ich struktury. Nie zapominajmy też, że kotły z zamkniętą komorą wymagają dostarczenia powietrza bezpośrednio do komory spalania. Dlatego też kominy mają tu najczęściej formę systemów powietrzno-spalinowych. Transport obu czynników, zarówno spalin, jak i powietrza, odbywa się w oddzielonych od siebie przewodach, układ jest więc bezpieczny dla użytkowników.
Ponadto należy pamiętać, że kominy dedykowane urządzeniom kondensacyjnym powinny mieć możliwość pracy w nadciśnieniu. W związku z tym wymagamy, aby przewody charakteryzowały się bardzo dobrą szczelnością. Specyfika pracy w nadciśnieniu sprawia ponadto, że przewody ceramiczne łączone za pomocą innych materiałów niż pracujące w podciśnieniu. Zwróćmy uwagę także na specyfikę połączeń, są to przede wszystkim połączenia kielichowe.

Fot. 6. Stalowy komin ZEN. Fot. MK ŻaryFot. 6. Stalowy komin ZEN. Fot. MK Żary

Systemy ceramiczne i stalowe uważa się ponadto za najbardziej uniwersalne. Wielu producentów promuje je jako takie, które osiągają dużą wytrzymałość na ściskanie, oddziaływanie związków fluorków, działanie wysokich temperatur, odporność na pożar sadzy, podczas którego temperatura może wzrosnąć nawet do 1200° C. W związku z tym sprawdzą się jako rozwiązanie zarówno do kotłów na paliwo stałe, gaz, olej czy pellety, pieców kondensacyjnych, jak i tradycyjnych.
Jak dobrać optymalny dla danego systemu grzewczego i budynku system kominowy? Możemy operować gotowymi wzorami lub posiłkować się kartami doboru udostępnianymi przez producenta. Najlepszym rozwiązaniem będzie jednak zaprojektowanie przewodu w profesjonalnym programie komputerowym, który precyzyjnie określi poszczególne parametry komina. Dlaczego nie możemy jednoznacznie wskazać, jaki komin, z jakiego materiału sprawdzi się przy danym kotle lub paliwie? Trudno opierać się tylko i wyłącznie na materiale, z którego został wyprodukowany układ, każde urządzenie grzewcze ma swoje indywidualne, sprecyzowane wymagania.

Piotr Janczarek, kierownika rynku detalicznego, POUJOULATPiotr Janczarek
kierownik rynku detalicznego, POUJOULAT

Zdaniem EKSPERTA
Wspólny komin dla kilku urządzeń grzewczych: jaki system wybrać?

Chciałbym wspomnieć o trzech najbardziej popularnych systemach zbiorczych na polskim rynku. Są one doskonałą alternatywą dla licznych instalacji pojedynczych. Zastosowanie systemu pozwala obniżyć łączny koszt instalacji oraz zredukować ilość zajmowanego miejsca.

Jak dobrać system kominowy do kotła

System zbiorczy do kotłów gazowych z zamkniętą komorą spalania lub kotłów kondensacyjnych – system umożliwia podłączenie od 2 do 20 kotłów gazowych do jednego systemu kominowego. Pozwala na podłączenie 2 kotłów na jednej kondygnacji do tego samego przewodu kominowego. Może być stosowany zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynku. System zbiorczy w zależności od rodzaju może pracować w nadciśnieniu (pierwsze dwa schematy; konieczność zastosowania klap antyzwrotnych na przewodzie spalinowym nad kotłem) lub w podciśnieniu (ostatni schemat; nie wymaga stosowania klap antyzwrotnych). Już gołym okiem widać, że system zbiorczy pracujący w nadciśnieniu pozwala nam na zastosowanie znacząco mniejszych średnic niż w przypadku systemu pracującego w podciśnieniu, przy tej samej mocy kotłów.
Przykładowe wyliczenie średnic dla systemu zbiorczego wewnętrznego pracującego w nadciśnieniu:

Maksymalna ilość kotłów
Φ WEW. / Φ ZEW. 1 KOCIOŁ NA PIĘTRO 2 KOTŁY NA PIĘTRO
CIŚNIENIE NA WYJŚCIU Z KOTŁA 70 PA CIŚNIENIE NA WYJŚCIU Z KOTŁA 100 PA CIŚNIENIE NA WYJŚCIU Z KOTŁA 70 PA CIŚNIENIE NA WYJŚCIU Z KOTŁA 100 PA
100/150 2 3
130/200 5 6 4 6
180/250 8 9 10 12
250/300 10 14 18 20
Maksymalna ilość kotłów została wyliczona przy założeniach:
– maksymalna moc kotła do 25 kW,
– ciśnienie na wyjściu z kotła 70 lub 100 Pa,
– wysokość piętra niższa lub równa 2,70 m,
– podłączenie 80/125 (elementy proste max. 2 m + 2 x kolana 90°),
– brak przesunięcia osi komina w pionie.

System zbiorczy do piecyków kominkowych – istnieje możliwość podłączenia maksymalnie 3 pieców kominkowych do jednego komina zbiorczego. System ten jest interesującym rozwiązaniem dla budynków wielorodzinnych, których użytkownicy chcą cieszyć się wizją ognia we własnym mieszkaniu. W tym przypadku należy pamiętać o zachowaniu różnic poziomów podłączenia urządzeń, min. 1,5 m, oraz o nieprzyłączaniu więcej niż 3 piecyków.

system „zbiorczy” kaskada kotłów gazowych z zamkniętą komorą spalania lub kotłów kondensacyjnych – jest to połączenie kilku kotłów do wspólnego systemu kominowego, biegnącego poziomo (czopucha), a następnie dalej pionem kominowym biegnącym wewnątrz lub na zewnątrz budynku. System kaskadowy może działać w nadciśnieniu lub podciśnieniu. W tej chwili jest to chyba najchętniej stosowany system zbiorczy na polskim rynku.

Przy wyborze i wyliczeniu każdego z wyżej wymienionych systemów zbiorczych zalecam kontakt w celu doboru i wyliczenia odpowiednich średnic z działem technicznym producenta systemów kominowych, który zrobi to zgodnie z normą PN-EN 13384-2.

Iwona Bortniczuk
Konsultacja merytoryczna: Piotr Janczarek, kierownik rynku detalicznego, POUJOULAT
Na podstawie materiałów firm: Darco, POUJOULAT, Schiedel, MK Żary

UDOSTĘPNIJ
Poprzedni artykułWodne ogrzewanie podłogowe – pytania czytelników
Następny artykułWzmocnione szczypce do cięcia drutów

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here