Kotły gazowe a dyrektywa ErP

Zamiast kotłów konwencjonalnych wysokosprawne urządzenia wyposażone w technologię kondensacyjną oraz wymóg stosowania niskoenergetycznych pomp obiegowych. Dyrektywa unijna zdecydowanie rewolucjonizuje europejski rynek urządzeń grzewczych.

kotly gazowe a dyrektywa erp - Kotły gazowe a dyrektywa ErPFot. De Dietrich

Polityka środowiskowa Unii Europejskiej zmierza w jasno sprecyzowanym kierunku. W ciągu kilku kolejnych lat państwa członkowskie mają wprowadzić rozwiązania pozwalające na rozwój branży energii odnawialnej, zmniejszenie emisji spalin do atmosfery oraz obniżenie zużycia energii konwencjonalnej. Nowe przepisy unijne już wkrótce nałożą na nas obowiązek wznoszenia budynków zeroenergetycznych, wyposażonych w energooszczędne, przyjazne środowisku systemy grzewcze. Wciąż podnoszone są ponadto wymagania dotyczące sprawności urządzeń. Dotyczy to m.in. kotłów gazowych. Technologia konwencjonalna jest stopniowo wypierana przez kondensacyjną, a produkowane aktualnie urządzenia spełniają wyśrubowane unijne wymagania. Dyrektywa ErP bez wątpienia zmienia rynek grzewczy.

kotly gazowe a dyrektywa erp1 - Kotły gazowe a dyrektywa ErPFot. 1. Nowoczesny kocioł gazowy wyglądem może przypominać kolejny ze sprzętów AGD. Nie będzie zwracał na siebie uwagi, nawet zainstalowany w kuchni. Fot. Immergas

Co mówią przepisy?

Od 26 września 2015 r. producentów urządzeń grzewczych obowiązują nowe przepisy unijne w znaczącym stopniu wpływające na dalszy rozwój rynku. Są to m.in. dyrektywy:

reklama

  • 2009/125/WE, nazywana dyrektywą ErP (Energy rated Products) – z 21 października 2009 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią dla urządzeń o mocy do 400 kW
  • wraz z Rozporządzeniem Delegowanym ErP nr 641/2009/UE, które dopuszcza produkcję i wprowadzanie do obrotu na rynek europejskim tylko i wyłącznie urządzeń wyposażonych w niskoenergetyczne pompy obiegowe
  • oraz 2010/30/UE – z dnia 19 maja 2010 r.; dyrektywa w sprawie wskazania poprzez etykietowanie oraz standardowe informacje o produkcie, zużycia energii oraz innych zasobów przez produkty związane z energią dla urządzeń do 70 kW oraz zbiorników o pojemności do 500 l.

Należy pamiętać, że to kolejny etap wprowadzania nowych regulacji. Do września 2015 r. miało nastąpić wycofanie z rynku niekondensacyjnych kotłów gazowych z otwartą komorą spalania (≥ 10 kW kotły jednofunkcyjne, ≥ 30 kW kotły wielofunkcyjne). Z kolei do września 2018 r. wycofane z produkcji zostaną niekondensacyjne urządzenia gazowe (oraz olejowe) o wysokiej emisji tlenków azotu, przekraczającej:
a) gazowe >56 mg/kWh
b) olejowe >120 mg/kWh
c) gazowe CHP >240 mg/kWh

Jak unijne dyrektywy wpływają na rynek?

kotly gazowe a dyrektywa erp2 - Kotły gazowe a dyrektywa ErPFot. 2. Specjalne programatory pozwalają na regulację systemu i zmianę ustawień, np. temperatury. Fot. Beretta kotly gazowe a dyrektywa erp3 - Kotły gazowe a dyrektywa ErPFot. 3. Kotły gazowe osiągają coraz lepsze parametry, stanowiąc poważną konkurencję nawet dla urządzeń opartych o odnawialne, ekologiczne źródła energii. Fot. Beretta kotly gazowe a dyrektywa erp4 - Kotły gazowe a dyrektywa ErPFot. 4. Warto zwrócić uwagę na szeroki zakres modulacji mocy w nowoczesnych kotłach gazowych. Fot. Viessmann kotly gazowe a dyrektywa erp6 - Kotły gazowe a dyrektywa ErPFot. 6. Produkowane aktualnie urządzenia są udoskonalane również pod względem możliwości regulacji. Współpracują one z regulatorami pogodowymi oraz pokojowymi. Fot. Viessmann

Dyrektywa ErP nałożyła zatem obowiązek wprowadzania na rynek wyłącznie urządzeń, które spełniają wyśrubowane normy efektywności energetycznej. Określa się klasy energetyczne dla urządzeń grzewczych, co ma pomóc m.in. konsumentom w wyborze danego systemu. Klasa energetyczna kotła definiowana jest poprzez obliczenie uzyskiwanej sprawności średniorocznej uwzględniającej zmienne warunki pracy w ciągu całego sezonu grzewczego. W przypadku kotłów gazowych uwaga producentów skupiła się przede wszystkim na urządzeniach charakteryzujących się sprawnością średnioroczną powyżej 86%. Wskazana sprawność jest możliwa do osiągnięcia w zasadzie jedynie przez nowoczesne kotły kondensacyjne. Wskutek tego kotły konwencjonalnie powoli znikają z magazynów – do sprzedaży dopuszczone są tylko wiszące kotły konwencjonalne o mocy do 30 kW z wysokoefektywną pompą obiegową przeznaczone do instalacji ze wspólnym przewodem paliwowym. Jak wskazuje Stowarzyszenie Producentów i Importerów Urządzeń Grzewczych, wyjątek stanowią urządzenia konwencjonalne z otwartą komorą spalania, które zostały dopuszczone do sprzedaży z przeznaczeniem do modernizacji pojedynczych urządzeń w układzie wspólnego komina w budynkach wielorodzinnych, nie jest to jednak na tyle popularne w Polsce rozwiązanie, aby miało większy wpływ na polski rynek instalacji grzewczych.

Szansa technologii kondensacyjnej

Wdrożenie w życie postanowień dyrektywy bez wątpienia wpływa na rozwój oraz pozytywne zmiany na rynku energooszczędnych urządzeń grzewczych, m.in. kotłów gazowych. Nieustannie doskonalona jest technologia kondensacyjna. Urządzenia kondensacyjne, wyposażone w wymiennik o specjalnej konstrukcji wykorzystujący zjawisko kondensacji, umożliwiają odzyskanie ciepła ze spalin. Spaliny zostają schłodzone w wymienniku przez „wodę powrotną” do temperatury punktu rosy 57° C, wskutek czego para wodna ze spalin zaczyna się wykraplać, oddając swoją energię cieplną. Dzięki temu kondensacyjne kotły gazowe osiągają sprawność nawet 109°-110° C (teoretycznie do 111° C).
Na sprawność urządzenia oraz efektywność procesu kondensacji i odzysku energii ze spalin wpływa przede wszystkim konstrukcja wymiennika. W związku z tym na tym polu opracowywane są coraz doskonalsze rozwiązania. Jeden z producentów opatentował rurowy wymiennik wykonany ze stopu aluminium nieposiadający żadnych łączeń spawanych. Zastosowany materiał pozwala na uzyskanie równomiernego rozkładu temperatury, dzięki czemu nie dochodzi do miejsc przegrzewu, a trwałość wymiennika zwiększa się. Tego rodzaju konstrukcja zapewnia też pełny przepływ wody kotłowej, bez spadków ciśnień, a ponadto umożliwia pełną konserwację wymiennika, co w dalszej perspektywie oznacza obniżenie kosztów eksploatacyjnych urządzenia. Innym rozwiązaniem są wymienniki o niskiej bezwładności cieplnej, co zwiększa komfort ciepłej wody użytkowej.
Warto zwrócić uwagę również na szeroki zakres modulacji mocy w nowoczesnych kotłach gazowych. Nowoczesne urządzenia wyróżniają się modulacją na poziomie np. 1:10, co oznacza, że moc minimalna stanowi 10% mocy maksymalnej. Moc minimalna, z jaką pracuje kocioł, może wynieść nawet tylko 2,5 kW. Praca przy dolnym zakresie modulacji mocy redukuje częstotliwość załączania się i wyłączania pompy, co wpływa jednocześnie na żywotność urządzenia, jak i koszty eksploatacyjne. Oczywiście, produkowane aktualnie urządzenia są udoskonalane również pod względem możliwości regulacji. Współpracują one z regulatorami pogodowymi oraz pokojowymi, co pozwala na szybką reakcję systemu grzewczego na zmiany atmosferyczne. Komunikacja pomiędzy regulatorami a urządzeniem czy między panelem sterowania (zamontowanym np. w salonie) a kotłem przebiega w trybie cyfrowym. Wbudowane moduły pozwalają ponadto na sterowanie urządzeniem przez internet, z poziomu smartfona czy przeglądarki internetowej, z zupełnie innego miejsca.

kotly gazowe a dyrektywa erp5 - Kotły gazowe a dyrektywa ErPFot. 5. Zdefiniowano klasy energetyczne dla urządzeń grzewczych, co ma pomóc m.in. konsumentom w wyborze danego systemu. Fot. Immergas

Etykietowanie – ważne dla klienta

Jednocześnie musimy mieć na uwadze znaczące zmiany dotyczące etykietowania. Od 26 września 2015 r. producenci mają obowiązek umieszczenia na produktach oraz materiałach handlowych, jak również wszystkich materiałach służących komunikacji z konsumentem takich jak reklamy, katalogi, cenniki, strony internetowe czy ekspozycja w punkcie sprzedaży danych dotyczących m.in. zużycia energii przez urządzenie. Informacje dotyczące danego urządzenia muszą być jednoznaczne, czytelne i zrozumiałe dla użytkownika; dzięki nim konsument będzie mógł w prosty sposób porównać oraz ocenić jakość poszczególnych urządzeń energetycznych.
Etykieta energetyczna musi informować o podstawowych funkcjach urządzeń oraz ich wydajności oraz umożliwiać porównanie poszczególnych rodzajów urządzeń o tym samym przeznaczeniu, jak kotły grzewcze czy pompy ciepła oraz pomagać konsumentowi w wyborze urządzenia – będzie mógł on wziąć pod uwagę nie tylko sprawność systemu grzewczego, ale również przyszłe koszty eksploatacji.
Jak już wskazaliśmy, klasa energetyczna kotła określana jest w oparciu o sprawność średnioroczną. Aby ułatwić konsumentowi orientację, posługujemy się prostą skalą od A+++ do G (dla ogrzewania) oraz A do G (dla przygotowania c.w.u.). Dodatkowo, jeśli urządzenie pracuje również na potrzeby przygotowania ciepłej wody użytkowej, oznacza się je symbolem literowym profil obciążeń (np. L).
W przypadku kotłów gazowych etykieta efektywności energetycznej kotła określa jakość urządzenia, na którą składają się m.in. jego sprawność oraz ilość energii elektrycznej, jaką wykorzystuje do standardowej pracy. Co istotne, jeśli urządzenie realizuje dwie funkcje, tzn. odpowiada za ogrzewanie budynku oraz pracuje na podgrzanie ciepłej wody użytkowej, wtedy na jego etykiecie podawane są klasy efektywności energetycznej zarówno dla jednego, jak i drugiego typu pracy.
Wielu producentów na swoich stronach internetowych udostępnia kalkulatory efekty energetycznej w oparciu o swoje produkty, które umożliwiają określenie danych parametrów dla zestawów urządzeń, np. w przypadku zestawów – kotły oraz pompy ciepła.
Na wprowadzeniu dyrektywy w naturalny sposób skorzysta branża OZE. Można zatem przewidywać, że skutkiem wprowadzania kolejnych, coraz bardziej rygorystycznych unijnych obostrzeń będzie prężny rozwój oraz zwiększona sprzedaż nie tylko samych nowoczesnych kotłów gazowych, ale również systemów hybrydowych, łączących w sobie kilka sposobów pozyskiwania energii, a w przyszłości także – rozwiązań kogeneracyjnych. Moda na energooszczędność i samowystarczalność stała się już niejako oczywista, a niska cena przestaje być jedynym czy głównym czynnikiem wpływającym na decyzję konsumenta.

kotly gazowe a dyrektywa erp7 - Kotły gazowe a dyrektywa ErP Marcin Jóskowski
Pre-Sales Manager, RUG Riello Urządzenia Grzewcze S.A.

Zdaniem EKSPERTA
„Zmieniająca się technologia wymusza zmianę prawa i na odwrót…”

Z dniem 26 września 2015 r. zaczęła obowiązywać Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/ WE z dnia 21 października 2009 r. (tzw. Dyrektywa ErP – Energy Related Products) określająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią, w tym m.in. kotłów gazowych, pomp ciepła, zasobników c.w.u.. Dyrektywa ErP ma na celu znaczne zmniejszenie skali emisji CO2 w krajach Unii Europejskiej poprzez wprowadzenie projektowania ekologicznego i jednoczesne podniesienie minimalnych wymagań dotyczących efektywności urządzeń. Równocześnie zostają podniesione wymogi odnośnie do emisji zanieczyszczeń. Dyrektywa obejmuje urządzenia o mocy do 400kW oraz zbiorniki o pojemności do 2000 l. W ofercie producentów kotłów gazowych znalazły się wyłącznie kotły kondensacyjne oraz dwufunkcyjne kotły standardowe z otwartą komorą spalania do mocy 30kW. Te ostatnie mogą być instalowane tylko i wyłącznie w modernizowanych budynkach ze wspólnym kominem. Natomiast od 1 sierpnia 2015 r. zgodnie z Dyrektywą ErP 641/2009/UE kotły muszą być wyposażone w pompy niskoenergetyczne o współczynniku efektywności energetycznej EEI≤0,23. Dzięki temu nastąpiła redukcja zużywanej energii elektrycznej nawet o ok. 30% w stosunku do pomp poprzedniej generacji. Nadmienię tutaj, że sprawność kotłów kondensacyjnych pracujących na parametrach ogrzewania grzejnikowego 80/60 °C (czyli bez zjawiska kondensacji) jest wyższa od kotłów niekondensacyjnych o minimum 10%. Powodem tego jest zastosowanie wymienników głównych o nowej konstrukcji, które znacznie lepiej przekazują ciepło z procesu spalania gazu do czynnika grzewczego. Ponadto proces spalania jest ściśle określony poprzez zastosowanie, np. metody wstępnego mieszania gazu z powietrzem tzw. Premix.

W efekcie wprowadzenia Dyrektywy ErP nastąpił znaczny wzrost sprzedaży kotłów kondensacyjnych, ponieważ w budynkach, gdzie były przewidziane kotły z zamkniętą komorą spalania niekondensacyjne (tzw. kotły Turbo) konieczna stała się zamiana na kotły kondensacyjne. Kominy w nowoprojektowanych budynkach przystosowane są do systemów z kotłami z zamkniętą komorą spalania i nie ma możliwości zainstalowania kotła z otwartą komorą spalania. Dodatkowo promowanie rozwiązań proekologicznych i równoczesne wprowadzenie obowiązku oznaczania kotłów gazowych za pomocą etykiet z określoną klasą energetyczną (klasa A, B itd.) ułatwia klientom dokonanie wyboru. Nadmienię tutaj, że kotły kondensacyjne posiadają klasę efektywności energetycznej A, natomiast kotły niekondensacyjne mają klasę C.

Następną istotną zmianą, która wejdzie w życie 29.09.2018 r. będzie ograniczenie emisji zanieczyszczeń NOx. Zgodnie z Dyrektywą kotły gazowe nie będą mogły produkować więcej niż 56mg/kWh tlenków azotu (NOx). Prawdopodobnie zmiana ta wymusi badanie poziomu emisji tlenków azotu przez serwisantów kotłów gazowych podczas ich uruchamiania, konserwacji i remontów. Zmieniająca się technologia wymusza zmianę prawa i na odwrót, dlatego możemy się spodziewać coraz więcej hybrydowych rozwiązań opartych na konwencjonalnych źródłach energii połączonych z energią odnawialną.

Iwona Bortniczuk
Na podstawie materiałów: Stowarzyszenie Producentów i Importerów Urządzeń Grzewczych, Immergas, Beretta, De Dietrich

UDOSTĘPNIJ
Poprzedni artykułPompy ciepła HEWALEX do c.w.u.
Następny artykułNowoczesne kurtyny powietrzne

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here