Rekuperacja – energooszczędna wentylacja

Obecnie, kiedy mamy świadomość jak cenny jest każdy kW energii, zarówno w zakupie jak i kosztach pozyskania związanych z degradacją środowiska, szukamy rozwiązań pozwalających na ograniczanie zapotrzebowania na nią. Zastosowanie wentylacji z odzyskiem ciepła w nowopowstających budynkach jest niemal naturalnym, i coraz chętniej wybieranym, krokiem w stronę oszczędność energii. Mimo to zagadnienia rekuperacji wciąż budzą pytania. Na niektóre z nich odpowiadają nasi eksperci.

rekuperacja energooszczedna wentylacja - Rekuperacja – energooszczędna wentylacja
Fot. 1. Sterownik do nowej generacji central wentylacyjnych Östberg. Fot. NEOVENT

Na jakiej podstawie dobieramy rodzaj centrali wentylacyjnej do danej inwestycji?

Tomasz Wikierski z Neovent radzi: „Rodzaj rekuperatora powinien być dobrany pod instalację jaka została zaprojektowana w obiekcie. Niektóre centrale wentylacyjne mogą być zainstalowane tylko na poddaszu, gdzie w większości nie ma zbyt dużo miejsca i panują dużo niższe temperatury niż w części mieszkalnej. W takich miejscach stosuje się najczęściej rekuperatory z podłączeniem bocznym oraz większą izolacją termiczną (np. 50 mm). W innych obiektach zastosowanie znajdzie tylko rekuperator o niskim profi lu, który może zostać zamontowany pod sufi tem. W obiektach gdzie rekuperator montowany jest w pomieszczeniach gospodarczych/ kotłowniach stosowane są centrale wentylacyjne z podłączeniem górnym, które można zawiesić na ścianie. Ważnym jest, aby rekuperator był w stanie dostarczyć powietrze do każdego pomieszczenia gdzie jest to wymagane, dlatego też rekuperator musi mieć odpowiednią wydajność. Nie może być zbyt mały.Do każdej inwestycji opracowywany jest bilans powietrza, na podstawie którego dobierany jest rekuperator pod kątem wydajności.”

rekuperacja energooszczedna wentylacja2 - Rekuperacja – energooszczędna wentylacja
Fot. 2. Sterowanie Östberg, dzięki połączeniu Wi-Fi. Fot. NEOVENT

2. Czy rodzaj wymiennika ma wpływ na jakość i energochłonność pracy
centrali?

Tak. Na rynku wentylacji od lat trwa dyskusja na temat rodzaju wymienników i ich efektywności. Wymienniki różnią się m.in. warunkami, w których mogą pracować. Są inwestycje, gdzie powinien zostać użyty wymiennik obrotowy, a są też obiekty, gdzie nie ma potrzeby stosowania wymiennika obrotowego i wystarczy wymiennik przeciwprądowy. Przy ujemnych temperaturach najlepiej spisują się wymienniki obrotowe, gdyż nie mają problemów z zamarzaniem, a jednocześnie, co jest bardzo ważne, w okresach zimowych nie wysuszają powietrza. W wymienniku obrotowym za obrót odpowiada silnik elektryczny, aktualnie stosowane są silniki EC, które minimalizują pobór energii elektrycznej i cenione są za bezawaryjność. W wymiennikach entalpicznych, czy przeciwprądowych, jako że są to konstrukcje stałe, nieruchome, nie używa się silników elektrycznych. Niestety, o ile wymienniki entalpiczne nie mają problemu z zamarzaniem, o tyle w przeciwprądowych możliwość przymarzania wymiennika może się pojawić. W celu zabezpieczenia urządzenia uruchamiane są procedury antyzamrożeniowe, które pobierają energię elektryczną, poprzez załączenie grzałki elektrycznej. Biorąc pod uwagę natomiast odzysk energii w skali roku, to tu w zależności od rodzaju zastosowanego wymiennika, jest ona różna. Większą sprawnością odzysku energii w skali roku cechują się wymienniki obrotowe. Ich budowa wpływa na niemalże stałą sprawność odzysku energii. Inaczej wygląda to w przytoczonych wymiennikach przeciwprądowych gdzie sprawność odzysku energii skacze w zależności od warunków atmosferycznych panujących na zewnątrz.

rekuperacja energooszczedna wentylacja3 - Rekuperacja – energooszczędna wentylacja
Fot. 3. Centrala wentylacyjna Östberg HERU T. Fot. NEOVENT

3. Co zyskujemy łącząc centralę wentylacyjną z GWC?

Gruntowy wymiennik ciepła zwiększa wydajność rekuperacji, pozwalając na wstępnie ogrzanie powietrza. Jego zalety inwestor dostrzeże przede wszystkim zimą i latem, kiedy różnice temperatur pomiędzy wnętrzem domu a otoczeniem są największe. System wykorzystuje naturalne właściwości gruntu – temperatura gruntu poniżej głębokości przemarzania, np. na 1,5 m, utrzymuje się na stałym poziomie od 8 do 12°C. Powietrze przepływające przez wymiennik pobiera zatem zakumulowaną tu energię, w zależności od pory roku ogrzewając się lub schładzając. Wśród zalet niektórych rodzajów GWC, oprócz poprawy osiągów wentylacji, wymienia się także podniesienie jakości dostarczanego do obiektu powietrza – w okresie zimowym układ dowilża powietrze, które ma bezpośredni kontakt z gruntem. Z kolei w sezonie letnim dochodzi do osuszania powietrza nawiewanego.

reklama

rekuperacja energooszczedna wentylacja4 - Rekuperacja – energooszczędna wentylacja
Fot. 4. Centrala wentylacyjna Neovent KNP Perfect. Fot. NEOVENT

4. Czy każda centrala może współpracować z GWC?

Teoretycznie wszystkie centrale wentylacyjne mogą pracować z gruntowym wymiennikiem ciepła, ale nie wszystkie centrale posiadają w pełni zautomatyzowaną pracę z tego typu systemem. Decydując się na instalację GWC warto zwrócić uwagę, by wymiennik posiadał kompletną Rekomendację ITB (RT ITB- 1239/2012), która potwierdza przyjęte zasady doboru, projektowania oraz montażu GWC, jak również jego wysoką efektywność energetyczną i działanie antybakteryjne. Przy podłączeniu GWC do istniejącej centrali wentylacyjnej należy zwrócić uwagę, czy urządzenie jest wyposażone w by-pass umożliwiający pracę bez odzysku ciepła w sezonie letnim. By-pass jest istotnym elementem w jaki powinien być wyposażony rekuperator współpracujący z GWC. Jeżeli urządzenie nie posiada by-passu (lub kasety letniej) to niezbędnym jest doposażenie instalacji (centrali) w by-pass wykonany na kanale zewnętrznym. Wiąże się to z założeniem przepustnicy trójdrożnej na kanale wywiewnym (wyciąg powietrza z pomieszczeń) oraz wykonaniem dodatkowego otworu (króćca w komorze wyrzutowej centrali). Przy pracy by-passu powietrze wywiewne z budynku za pośrednictwem przepustnicy kierowane jest bezpośrednio do komory wyrzutowej centrali (omija wymiennik ciepła znajdujący się w centrali), natomiast chłodne powietrze z GWC przechodzi przez rekuperator (jednak nie zachodzi na nim odzysk ciepła z uwagi na pracujący by-pass), a następnie nawiewane jest do pomieszczeń wentylowanych.

rekuperacja energooszczedna wentylacja5 - Rekuperacja – energooszczędna wentylacja
Fot. 5. Centrala wentylacyjna Neovent KNP Perfect – od wewnątrz. Fot. NEOVENT

5. Jakie filtry wykorzystywane są w centralach wentylacyjnych?

„Podstawowym zadaniem filtrów znajdujących się w centrali wentylacyjnej jest zabezpieczenie silników oraz wymiennika ciepła przed zabrudzeniem oraz cząstkami, które mogą powodować awarie lub nieprawidłową pracę urządzenia.” – wyjaśnia Adrianna Imała z Vents Group – „Zgodnie z wymogami Warunków Technicznych (DzU z 2002 r. nr. 75 poz. 690) urządzenia wentylacyjne powinny być zabezpieczone przed zanieczyszczeniami znajdującymi się w powietrzu zewnętrznym, w tym wymienniki ciepła za pomocą filtrów o klasie co najmniej G4 (wg EN 779:2012). Filtry te są w stanie wychwycić duże cząstki pyłu (≥ 10 μm), w celu lepszej filtracji powietrza stosuje się filtry klas wyższych (np. F7 wg EN 779:2012). Przy zastosowaniu filtrów wyższych klas w centrali powinny być zamontowane dwa filtry, wstępny o niższej klasie filtracji oraz dokładny – takie rozwiązanie pozwala przedłużyć żywotność filtra o klasie wyższej. Standardem staje się montowanie w centralach filtrów typu Minipleat, które charakteryzują się znacznie większą powierzchnią filtracyjną niż filtry standardowe, za czym idzie większą skutecznością.”

rekuperacja energooszczedna wentylacja6 1024x364 - Rekuperacja – energooszczędna wentylacja
Fot. 6. Przekrój centrali VUT HB EC A21. Fot. VENTS GROUP

6. Czy konstrukcja rekuperatora determinuje rodzaj stosowanego filtra?

Tomasz Wikierski z Neovent tłumaczy: „W rekuperatorach producenci stosują różne filtry. Głównie wynika to z budowy samego urządzenia i tak możemy spotkać filtry kieszeniowe, czy kasetowe, w różnych klasach filtracji. Najczęściej stosowane filtry to kasetowe, w klasie filtracji G4. Centrale mogę być też wyposażone w wysokiej jakości filtry klasy F7, które oczyszczają powietrze z większości cząsteczek pyłu zawieszonego obecnego w smogu. Niektórzy producenci, m.in Östberg, swoje rekuperatory standardowo wyposażają w filtry kieszeniowe z klasą filtracji F7.”

rekuperacja energooszczedna wentylacja7 1024x499 - Rekuperacja – energooszczędna wentylacja
Fot. 7. Filtry stosowane w antysmogowym module fi ltracyjnym FB K2.Fot. VENTS GROUP

7. Czy każda centrala wentylacyjna oczyszcza powietrze ze smogu?

Adrianna Imała z Vents Group tłumaczy: „Smog to zjawisko atmosferyczne powstałe w wyniku wymieszania się mgły z dymem i spalinami. Niebezpieczne dla naszego zdrowia pyły oznaczamy ze względu na wielkość ich średnicy tj. PM 10 oraz PM 2,5. Standardowo montowane w centralach filtry powietrza nie posiadają klasy, która zapewnia usunięcie z powietrza tak drobnych zanieczyszczeń. Rozwiązaniem zapewniającym oczyszczenie powietrza na najwyższym poziomie jest zastosowanie antysmogowego modułu filtracyjnego, składającego się z kilku wkładów filtrujących powietrze nawiewane do pomieszczeń. Oczyszczanie wstępne odbywa się za pomocą filtra klasy G4. Oczyszczanie wtórne odbywa się za pomocą filtra klasy F8 lub fi ltra HEPA klasy H13. Filtr klasy F8 zatrzymuje do 98% cząstek twardych o średnicy 2.5 mikrona. Filtr klasy H13 zatrzymuje do 99% cząstek twardych o średnicy 2.5 mikrona oraz puch i bakterie. W celu dodatkowego wyeliminowania niepożądanych zapachów i gazów jest również możliwa instalacja filtra węglowego.”

rekuperacja energooszczedna wentylacja8 - Rekuperacja – energooszczędna wentylacja
Fot. 8. Antysmogowy moduł filtracyjny FB K2. Fot. VENTS GROUP

8. Za jakie funkcje pracy centrali może odpowiadać automatyka?

Adrianna Imała z Vents Group wyjaśnia: „Podstawową funkcją automatyki centrali wentylacyjnej jest dostosowanie wydajności do aktualnych potrzeb użytkownika. Dobrze gdy regulacja ta jest płynna. Kolejnymi ważnymi funkcjami są: sterowanie zabezpieczeniem przeciwzamrożeniowym wymiennika ciepła, by-passem oraz informowanie o zanieczyszczeniu filtrów. Bardzo przydatnym narzędziem jest harmonogram tygodniowy, pozwalający na ekonomiczne zaplanowanie pracy centrali. Najnowsza automatyka firmy Venst Group A21 posiada powyższe funkcje, dodatkowo do centrali możemy podłączyć szereg czujników monitorujących jakość powietrza w domu (CO2, wilgotności, LZO). Ważne aby centrala mogła współpracować z podzespołami np. nagrzewnicą wstępną, wtórną czy chłodnicą. W przypadku posiadania w domu kominka, przydatny jest także tryb kominek.”

rekuperacja energooszczedna wentylacja9 - Rekuperacja – energooszczędna wentylacja
Fot. 9. Panel sterowania A25 – na ekranie głównym mamy podgląd na wskazania 4 czujników jakości powietrza.Fot. VENTS GROUP

9. Co wpływa na trwałość i bezawaryjną pracę central wentylacyjnych?

Tomasz Wikierski z Neovent odpowiada: „Regularne przeglądy i serwisowanie urządzenia mają ogromny wpływ na żywotność rekuperatora. Producenci zalecają min. 1 raz w roku ogólny przegląd centrali wentylacyjnej. Przegląd taki polega na sprawdzeniu wentylatorów, wymianie filtrów oraz wyczyszczeniu zarówno wymiennika energii jak i całego rekuperatora w miejscach gdzie potencjalnie mogą gromadzić się nieczystości. W niektórych urządzeniach istnieje możliwość zdemontowania wymiennika ciepła w celu łatwiejszego i bardziej dokładnego wyczyszczenia. Aby urządzenie działało w 100% poprawnie co 3 miesiące zalecane jest sprawdzanie filtrów. Filtry, w zależności od miejsca zamieszkania i zastosowania brudzą się z różną szybkością. Filtry powinny być wymieniane nie rzadziej niż co 6 miesięcy, aby praca rekuperatora nie została zachwiana i urządzenie skutecznie dostarczało świeże i czyste powietrze.”

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here