Kontrola i konserwacja systemów wentylacyjnych

    Odpowiednio przeprowadzona konserwacja i kontrola systemów wentylacyjnych jest istotna z punktu widzenia bezpieczeństwa użytkowania budynku oraz wymagań wynikających z przepisów prawa.

    kontrola i konserwacja systemow wentylacyjnych - Kontrola i konserwacja systemów wentylacyjnychFot. 1. Należy pamiętać o przeglądzie nasad kominowych. Fot. Uniwersal

    W świetle przepisów prawa

    Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów reguluje zasady użytkowania oraz konserwacji instalacji i urządzeń technicznych, w których odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego. Przede wszystkim ważne jest aby przeglądy wykonywały osoby uprawnione. Uwzględnia się przy tym określone częstotliwości czyszczenia przewodów kominowych. W przypadku zakładów zbiorowego żywienia i usług gastronomicznych kontrolę przeprowadza się co najmniej raz w miesiącu. Przewody kominowe współpracujące z paleniskami opalanymi paliwem stałym poddaje się przeglądom nie rzadziej niż 4 razy w roku, natomiast kominy do palenisk opalanych paliwem płynnym i gazowym należy poddawać przeglądom co najmniej 2 razy w roku. Przeglądy w przewodach wentylacyjnych przeprowadza się nie rzadziej niż 1 raz w roku jeżeli większa częstotliwość nie wynika z warunków użytkowania. Pamiętać należy, że czyszczenie przewodów kominowych muszą wykonać osoby o odpowiednich kwalifikacjach.
    Z kolei zgodnie z Ustawą Prawo Budowlane, przewody kominowe (dymowe, spalinowe i wentylacyjne) powinny być w czasie ich użytkowania poddawane okresowej kontroli przez właściciela lub zarządcę, co najmniej 1 raz w roku. Kontrole polegające na sprawdzeniu stanu technicznego muszą przeprowadzać osoby posiadające kwalifikacje w rzemiośle kominiarskim lub z uprawnieniami budowlanymi o odpowiedniej specjalności.
    W przypadku zastosowania w budynku wentylacji mechanicznej należy dodatkowo stosować się do zaleceń producenta systemu.

    Wentylacja grawitacyjna

    kontrola i konserwacja systemow wentylacyjnych 1 - Kontrola i konserwacja systemów wentylacyjnychFot. 2. Pomiar ciśnienia przeprowadzany jest w kanałach wentylacji mechanicznej. Fot. Fluke

    W odniesieniu do wentylacji grawitacyjnej okresowe kontrole przeprowadza się w oparciu o art. 62.1 Ustawy Prawo Budowlane. Ważne jest aby kontrolę przeprowadzić w sposób szczegółowy, który zapewni uzyskanie wszelkich informacji służących do prawidłowego określenia sprawności przewodów kominowych, wentylacyjnych oraz podłączeń. Należy przy tym stwierdzić możliwość bezpiecznego użytkowania, przy czym kontrola powinna dotyczyć również wszystkich innych elementów umożliwiających prawidłowe działanie systemów kominowych. Kontrolę przewodów kominowych przeprowadza przynajmniej dwuosobowy zespół pod kierunkiem osoby uprawnionej – mistrza kominiarskiego. Czynnościom kontrolnym poddaje się wszystkie przewody kominowe obiektu: dymowe, spalinowe wentylacyjne.
    W pierwszej kolejności zakres przeglądu, badania technicznego i kontroli przewodów kominowych powinien obejmować badanie drożności przewodów kominowych i prawidłowości podłączeń. W tym przypadku chodzi o ilość i rodzaj podłączeń (kratek wentylacyjnych, palenisk gazowych lub węglowych) wykonanych do jednego przewodu kominowego. Oprócz tego ważny jest stan drzwiczek rewizyjnych, łączników rur zapiecowych oraz prawidłowość zainstalowanych kratek wentylacyjnych oraz ich wielkość i powierzchnia czynna. Podczas przeglądu zwraca się uwagę na zapewnienie dostępu powietrza zewnętrznego, które, jak wiadomo, jest konieczne do prawidłowego obiegu i cyrkulacji powietrza w pomieszczeniach. Oprócz tego pozwala ono ma zapewnienie wymaganych ilości wymian powietrza dla skutecznej wentylacji pomieszczeń. Sprawdza się urządzenia wymuszające ciąg kominowy w przypadku gdy istnieją paleniska obsługiwane ciągiem grawitacyjnym lub gdy urządzenia te funkcjonują w przewodach.
    Podczas kontroli bada się prawidłowy ciąg kominowy oraz stan techniczny kominów ponad dachem. Chodzi głównie o głowice kominowe, ściany kominowe ponad dachem i na strychu, a także nasady kominowe pod kątem prawidłowości wylotów przewodów. Kontrola przewodów kominowych obejmuje badanie prawidłowości dostępu do przeprowadzania kontroli przewodów kominowych w tym stanu technicznego: włazów, drabin, ankrów oraz ław kominiarskich. Nie mniej ważne jest badanie szczelności przewodów kominowych oraz ocena innych nieprawidłowości mogących wpływać na zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców.

    reklama

    Wentylacja mechaniczna

    kontrola i konserwacja systemow wentylacyjnych 2 - Kontrola i konserwacja systemów wentylacyjnychFot. 3. Odpowiednie pomiary wykonywane są w anemostatach. Fot. Klimatsystem

    W przypadku wentylacji mechanicznej należy pamiętać o uwzględnieniu wymagań producenta systemu wentylacyjnego. Tym sposobem czynności konserwacyjne mogą różnić się w zależności od konkretnego rozwiązania.
    Np. czyszczenie kanałów z reguły wykonuje się raz na kilka lat (5-6 lat). W przypadku gdy zastosowano przewody sztywne to podczas czyszczenia bardzo często używane są szczotki mechaniczne, dzięki którym jest możliwe zbieranie nieczystości ze ścianek. Jeżeli instalacja wentylacyjna bazuje na cieńszych elastycznych rurach aluminiowych szczotka może zniszczyć ich ścianki. Stąd też konieczna możne okazać się wymiana przewodów co kilka lat. Podczas konserwacji nie można zapominać o anemostatach.
    Istotną rolę odgrywa czerpnia i wyrzutnia powietrza. Dzięki tym elementom jest możliwe pobieranie i pozbywanie się z budynku zużytego powietrza. Na końcu czerpni zazwyczaj znajduje się metalowa siatka z drobnymi oczkami po to aby zapewnić ochronę przed większymi zanieczyszczeniami i owadami. Należy zadbać o jej czystość.

    Konserwacja rekuperatora

    Z reguły zaleca się aby filtry w rekuperatorze wymieniać co 2500 h pracy urządzenia co z reguły stanowi około 3-4 m-ce. Przed rozpoczęciem prac należy pamiętać o odłączeniu zasilania. Pokrywę inspekcyjną zdejmuje się dopiero po zatrzymaniu wentylatorów. W następnej kolejności wyciągane są filtry i zakładane nowe. Przed założeniem pokrywy inspekcyjnej warto sprawdzić stan uszczelek a w razie potrzeby zastąpić je nowymi. Po zamknięciu pokrywy można podłączyć rekuperator i załączyć odpowiedni tryb pracy. Nie można zapomnieć o wymianie wkładu letniego, co najczęściej wykonuje się dwa razy w roku.

    kontrola i konserwacja systemow wentylacyjnych 3 - Kontrola i konserwacja systemów wentylacyjnychFot. 4. Ważna jest okresowa wymiana filtrów central wentylacyjnych zgodnie z zaleceniami producenta. Fot. Zehnder

    Instalacja odprowadzania skroplin rekuperatora

    Kontrolę instalacji odprowadzania skroplin wykonuje się 1 raz roku. Najlepiej czynności w tym zakresie przeprowadzić przed rozpoczęciem sezonu grzewczego. W pierwszej kolejności warto poddać kontroli drożność odpływu np. poprzez wylanie w komorze wywiewnej wody oraz sprawdzenie czy spływa ona za pomocą otworu odpływowego. Ważne jest przy tym wyczyszczenie dna rekuperatora w miejscu gdzie spływają skropliny. Za pomocą cienkiego przedmiotu sprawdza się drożność otworów odpływu awaryjnego. Nie można zapomnieć o sprawdzeniu drożności innych otworów awaryjnych. Z kolei czyszczenie instalacji odprowadzania skroplin zazwyczaj wykonuje się co dwa lata.
    Odpowiednie czynności kontrolnoserwisowe należy przeprowadzić jeżeli rekuperator bazuje na krzyżowym wymienniku. W takim przypadku kontrolę wykonuje się przynajmniej 1 raz w roku. Po wyjęciu wymiennika sprawdzana jest czystość kanalików a jeżeli są one zabrudzone należy przeprowadzić czyszczenie. Ważne jest kilkukrotne płukanie oraz energiczne zanurzanie w wodzie z łagodnym detergentem. Po wypłukaniu w czystej wodzie element należy pozostawić do wyschnięcia.

    Centrale wentylacyjne do dużych obiektów

    Czynności konserwacyjne w odniesieniu do central wentylacyjnych pracujących w budynkach o wielkokubaturowych sprowadzają się przede wszystkim do wymiany filtrów. Z reguły są one wymieniane 3-4 razy w roku. W niektórych modelach central przewidziano alarm informujący o zbyt wysokim poziomie zabrudzenia filtrów. W razie potrzeby należy wyczyścić wnętrze centrali z kolei usuwanie zabrudzeń z komory filtracyjnej wykonuje się podczas wymiany filtrów.
    Niejednokrotnie producenci central wentylacyjnych zwracają uwagę na konieczność sprawdzenia i oczyszczenia wirnika wentylatora ze zgromadzonych osadów i kurzu. Oprócz tego sprawdza się czy wirnik ma prawidłowe wyważenie. Czyszczenie przeprowadzane jest również w odniesieniu do silnika wentylatora.
    W niektórych centralach wykonuje się czyszczenie wymiennika rotacyjnego. Jeżeli rotor jest mocno zanieczyszczony warto go przedmuchać sprężonym powietrzem. Czyszczenie rotoru przeprowadza się nie rzadziej niż raz w roku. Warto sprawdzić również stan paska napędzającego koła rotacyjne.

    Konserwacja urządzeń klimatyzacyjnych

    kontrola i konserwacja systemow wentylacyjnych 4 - Kontrola i konserwacja systemów wentylacyjnychFot. 5. Czynności konserwacyjne wykonuje się kanałach wentylacyjnych instalacji przemysłowych. Fot. Testo

    Szereg czynności w zakresie konserwacji należy przewidzieć w przypadku gdy w systemie wentylacyjnym zastosowano urządzenia klimatyzacyjne. Przede wszystkim istotne jest czyszczenie filtrów, skraplacza, styków podzespołów automatyki i sterowania oraz parownika łącznie z jego dezynfekcją. Oprócz tego kluczową rolę odgrywają czynności związane ze sprawdzeniem sterowania i sygnalizacji urządzeń, szczelności połączeń układów freonowych, szczelności układu odprowadzania skroplin, a także przewodów i izolacji pod względem uszkodzeń mechanicznych. Kluczowe miejsce zajmuje regulacja parametrów chłodniczych oraz sprawdzenie stanu napełnienia czynnikiem chłodniczym i ewentualne dopełnienie instalacji chłodniczych freonem. Należy zwrócić uwagę na regulację automatyki i sterowania pod kątem dostosowania do indywidualnych potrzeb. Ważna jest wymiana części zużytych lub zanieczyszczonych w stopniu uniemożliwiającym ich czyszczenie.
    Należy dbać o zewnętrzne widoczne elementy zewnętrzne klimatyzatora. Chodzi głównie o wloty wentylacyjne, a także filtr siatkowy i węglowy. Należy podkreślić, że na chwilę obecną nie ma przepisów dotyczących obowiązkowej częstotliwości przeglądów oraz czyszczenia klimatyzacji. Konieczne jest więc uwzględnienie wskazówek producenta konkretnego urządzenia klimatyzacyjnego.

    Podsumowanie

    Ustawa Prawo budowlane w rozdziale 6 art. 62 nakłada na właścicieli obiektów obowiązek dokonywania okresowej kontroli stanu technicznego budynku i instalacji, zgodnie z przepisami zawartymi w rozporządzeniu ministra infrastruktury, dotyczącym „Warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie”.
    W odniesieniu do systemów wentylacji mechanicznej częstotliwość kontroli i jej zakres powinna określać instrukcja obsługi urządzeń. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku systemów wentylacji hybrydowej, gdzie również należy mieć na uwadze wymagania producenta.

    Damian Żabicki

    ZOSTAW ODPOWIEDŹ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here