Mikroprocesorowe detektory gazów w garażach wielostanowiskowych

    Wielostanowiskowy garaż, to obecnie standard w budownictwie wielorodzinnym czy też komercyjnym. Zamontowane tam mikroprocesorowe detektory gazów działają jako sterowniki wentylacji.

    mikroprocesorowe detektory gazow w garazach wielostanowiskowych - Mikroprocesorowe detektory gazów w garażach wielostanowiskowych
    Fot. 1. Detektor CO z komunikacją MODBUS. Producent: Hekato Polska Sp. z o.o. S.K.

    Ustawodawca w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz.U. 75 poz. 690 z późniejszymi zmianami) zastrzegł, iż w garażach zamkniętych, które mają więcej niż 10 stanowisk postojowych, należy stosować wentylację mechaniczną sterowaną za pomocą czujników niedopuszczalnego stężenia tlenku węgla. Ponadto w garażach, w których poziom podłogi znajduje się poniżej poziomu terenu i w których dopuszcza się parkowanie samochodów zasilanych LPG, należy stosować wentylację mechaniczną sterowaną za pomocą czujników niedopuszczalnego stężenia gazu propan-butan. W dużym budynku biurowym,usługowym czy też mieszkalno-usługowym wentylacja garażu może stanowić 30% lub więcej całkowitego rocznego zużycia energii dla części wspólnych. Bywają przypadki, że wentylacja garażu zużywa więcej energii niż jego oświetlenie. Ekonomiczne sterowanie wentylacją, zapewniające jednocześnie bezpieczeństwo, jest wyzwaniem dla zarządców budynków.

    Jakie zatem detektory stosować i na co zwrócić uwagę przy ich doborze?

    W niewielkich instalacjach pod budynkami mieszkalnymi zwykle wszelkie potrzeby z zakresu sterowania zaspokoi system oparty na detektorach przekaźnikowych. Instalacja takich urządzeń jest bardzo prosta, nie ma też potrzeby kupowania i instalowania dodatkowych central do przetwarzania i przekazywania sygnałów z detektorów do wentylacji. W systemach rozległych, wielopoziomowych, bardziej rozbudowanych (garaże w dużych budynkach biurowych, galeriach handlowych) warto zastosować detektory wyposażone w komunikację MODBUS. System taki, wpięty w BMS, daje nam dużo większe możliwości zbierania danych, sterowania i nadzoru, począwszy od dokładnej lokalizacji detektora, a co za tym idzie możliwości załączenia wentylacji tylko w określonym miejscu, poprzez rejestrację parametrów pracy każdego z urządzeń (zmiany poziomu stężeń danego gazu, przekroczenia stężeń gazów, czasy załączeń i pracy wentylacji, itp.). Zwykle w tego typu systemie konieczna jest centrala do określonej ilości urządzeń. Na rynku znajdziemy jednak detektory, które zamiast centrali, mogą być podpięte do swobodnie programowalnego sterownika plc (w tym detektory firmy Hekato).

    mikroprocesorowe detektory gazow w garazach wielostanowiskowych2 - Mikroprocesorowe detektory gazów w garażach wielostanowiskowych
    Fot. 2. Detektor LPG z komunikacją MODBUS. Producent: Hekato Polska Sp. z o.o. S.K.

    Jest to o tyle istotne, że coraz częściej instalatorzy korzystają z szaf sterowniczych, w których mają już przewidziane i zamontowane tego typu sterowniki i nie chcą mnożyć kosztów poprzez instalowanie dodatkowych central czy szaf do detekcji.W Polsce, w większości systemów detekcji w garażach, urządzenia są wyposażone w sensory półprzewodnikowe. Są to detektory progowe (sygnalizują przekroczenie określonych stężeń gazów). Detektory z czujnikiem półprzewodnikowym są coraz częściej zastępowane przez czujniki elektrochemiczne (dla CO), które są dokładniejsze i szybsze we wskazaniach mierzonych stężeń, a co za tym idzie pozwalają uruchomić wentylację na czas jak najkrótszy – niezbędny do przewietrzenia pomieszczenia. Czujniki elektrochemiczne nowej generacji charakteryzują się również długą żywotnością 6-8 lat.

    reklama

    mikroprocesorowe detektory gazow w garazach wielostanowiskowych3 - Mikroprocesorowe detektory gazów w garażach wielostanowiskowych
    Fot. 3. Tablica sygnalizacyjna do systemu detekcji w garażach. Producent: Hekato Polska Sp. z o.o. S.K.

    Wymagania norm europejskich, w tym m.in. PN-EN 50545-1, dotyczące jakości urządzeń detekcji w garażach, przyczyniły się do wyeliminowania detektorów z czujnikiem półprzewodnikowym z rynków naszych zachodnich sąsiadów. W Polsce kilku producentów oferuje detektory tlenku węgla z czujnikami elektrochemicznymi, ale nieliczni dają możliwość wymiany elementu pomiarowego półprzewodnikowego na elektrochemiczny (możliwość wymiany samych głowic w przypadku zmiany wymagań prawnych, bez konieczności wymiany całego urządzenia). Do ich grona zalicza się również firma Hekato.

    Koszty zakupu i eksploatacji

    Przy wyborze detektorów warto wziąć pod uwagę nie tylko cenę urządzeń, ale również łatwość montażu i uruchomienia systemu, a także koszty jego eksploatacji. Bezpieczeństwo użytkowników, ale również koszty generowane przez system wentylacji są w ogromnej mierze uzależnione od właściwej eksploatacji systemu detekcji – dokonywania regularnych kontroli, czynności konserwacyjnych oraz rekalibracji, czyli ponownego wzorcowania sensorów pomiarowych. Detektory przeznaczone do garaży są zwykle urządzeniami nie wymagającymi na co dzień dodatkowej obsługi. Jednak raz na pół roku/raz do roku wymagany jest przegląd urządzeń, a zwykle raz na trzy lata – okres ten zależy od rodzaju sensorów zamontowanych w urządzeniu – konieczne jest ponowne wzorcowanie czujników (zwyczajowo tzw. rekalibracja). Na polskim rynku są producenci, którzy umożliwiają użytkownikom dokonywanie samodzielnych przeglądów okresowych (po ich odpowiednim przeszkoleniu na danym obiekcie), dzięki czemu użytkownicy mogą zaoszczędzić na kosztach takich przeglądów. Jednak w przypadku rekalibracji należy zwrócić szczególną uwagę, żeby była to czynność wykonywana przez specjalistyczny serwis, z uprawnieniami potwierdzonymi przez producenta.

    mikroprocesorowe detektory gazow w garazach wielostanowiskowych4 - Mikroprocesorowe detektory gazów w garażach wielostanowiskowych
    Fot. 4. Detektor przekaźnikowy CO. Producent: Hekato Polska Sp. z o.o. S.K.

    W większości urządzeń proces „kalibracji” ogranicza się do wymiany (1 x na 3 lata) „starego” modułu z sensorem (tzw. głowicy) na „nowy”, czyli skalibrowany w laboratorium przez producenta. Cała czynność wymiany głowicy pomiarowej w garażu trwa kilka minut i nie ma konieczności demontażu całego detektora i pozostawienia garażu bez sprawnego systemu. Do czego prowadzi zaniechanie takich czynności? Czy zarządcy mogą w ten sposób zaoszczędzić? Naturalną cechą czujników półprzewodnikowych stosowanych w większości garaży w Polsce jest zjawisko starzenia się sensorów polegające na zwiększaniu ich czułości. Może to powodować częstsze, niepotrzebne załączanie wentylacji.

    Tak więc „oszczędzając” na serwisie zarządca i w konsekwencji użytkownicy narażają się nieświadomie na jeszcze większe wydatki eksploatacyjne: nadmiernie czuła detekcja to częste załączenia wentylacji, a to z kolei większy pobór energii. Z innej strony na polskim rynku możemy też znaleźć detektory, dla których producent zaleca dokonywanie częstszych rekalibracji np. 1 raz w roku. Stanowi to duże obciążenie budżetu szczególnie dla niewielkich wspólnot mieszkaniowych. Zatem wybór dobrego urządzenia to nie tylko cena, ale też świadomość kosztów jego eksploatacji. Wartości progów alarmowych, przy których system powinien załączać wentylację, to również jeden z czynników determinujących bezpieczeństwo, ale również wpływającym na koszty poboru energii elektrycznej przez system wentylacji. W Polsce nie mamy jednoznacznych wytycznych co do metodologii pomiarowej gazu wskazanego przez ustawodawcę.

    Jeśli chodzi o tlenek węgla przywołana wcześniej norma europejska PN-EN 50545-1, czy też wytyczne naszych zachodnich sąsiadów, odwołują się do pomiarów średnioważonych co najmniej 15-minutowych dla niskich stężeń i jednominutowych dla wysokich (odpowiednik NDS i NDSch). Wśród części inwestorów oraz użytkowników panuje wciąż jeszcze błędne przekonanie, że detektory powinny powodować załączanie wentylacji niemal natychmiast nawet przy niskich progach alarmowych dla CO. Zastosowanie detektorów CO z pomiarem chwilowym dla niskich progów detekcji, naraża użytkownika końcowego na zwiększone, nieuzasadnione koszty poboru energii elektrycznej.

    mikroprocesorowe detektory gazow w garazach wielostanowiskowych5 - Mikroprocesorowe detektory gazów w garażach wielostanowiskowych
    Fot. 5. Wyniesiona głowica pomiarowa LPG (wer.przekaźnikowa). Producent: Hekato Polska Sp. z o.o. S.K.

    Przy stałym dążeniu do ograniczenia kosztów, musimy mieć jednak świadomość, że zastosowanie detektorów tlenku węgla czy LPG nie jest uniwersalnym rozwiązaniem. W przypadku dużej ilości spalin emitowanych z samochodów z silnikiem Diesla system detekcji nie zadziała. Spaliny te bowiem charakteryzują się bardzo niewielką ilością tlenku węgla w składzie. Z uwagi jednak na dużą ilość szkodliwych substancji, które emitują, warto więc zastanowić się nad zastosowaniem dodatkowych detektorów gazów charakterystycznych dla Diesli np. CO2 lub NOx. Nie zapominajmy, że uzupełnieniem systemu detekcji w każdym garażu są tablice sygnalizacyjne zawieszone w ciągach komunikacyjnych. Samo uruchomienie tablic sygnalizacyjnych bezpośrednio po przekroczeniu wartości uruchamiających wentylację, nie oznacza jeszcze stężenia zagrażającego życiu osób przebywającym w garażu. Ustawienia zastosowane w detektorach zapewniają wczesne wykrywanie wzrostu stężenia – na poziomie bezpiecznym dla użytkowników.

    Hekato Polska sp. z o.o. s.k.

    www.hekato.pl

    ZOSTAW ODPOWIEDŹ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here