Modernizacja automatyki HVAC – co można wymienić lub rozbudować bez przebudowy całej instalacji?

Modernizacja automatyki HVAC nie zawsze wymaga przebudowy całej instalacji – czasem wystarczy wymiana wybranych regulatorów lub czujników, aby poprawić kontrolę pracy ogrzewania czy klimatyzacji. Nie każda awaria, zmiana sposobu użytkowania obiektu lub potrzeba lepszego nadzoru wymaga przebudowy hydrauliki, kanałów wentylacyjnych i całej rozdzielnicy. Warunkiem jest wcześniejsza ocena zgodności elektrycznej, mechanicznej, a także komunikacyjnej elementów pozostających w instalacji.

Modernizacja automatyki HVAC – regulatory, czujniki i siłowniki

Co można wymienić w istniejącej automatyce HVAC?

W instalacji grzewczej, chłodniczej lub wentylacyjnej etapowo można wymieniać regulatory, termostaty, presostaty, czujniki temperatury i wilgotności, CO₂ i ciśnienia, a także siłowniki zaworów oraz przepustnic. Jeżeli przewody, urządzenia wykonawcze i sama instalacja mechaniczna pozostają sprawne, modernizacja może dotyczyć wyłącznie warstwy sterowania oraz pomiaru. Pozwala to zastąpić regulator o ograniczonych funkcjach urządzeniem obsługującym np. więcej stref, harmonogramy lub dodatkowe wejścia pomiarowe bez ingerencji w rurociągi czy kanały.

Możliwa jest również wymiana pojedynczego elementu wykonawczego. Siłownik zaworu można zastąpić nowym, jeżeli zawór jest szczelny, a przy tym zapewnia prawidłową regulację przepływu, a także jego skok, sposób montażu oraz wymagana siła są zgodne z parametrami nowego napędu. Przy przepustnicach wentylacyjnych kluczowy jest wymagany moment obrotowy, kierunek działania, czas przesterowania i sposób mocowania do osi. Gdy istniejący zawór ma niewłaściwą charakterystykę, jest zużyty albo nie pozwala dobrać kompatybilnego siłownika, rozsądniejszym rozwiązaniem jest wymiana kompletu zawór + siłownik.

REKLAMA

Jak sprawdzić zgodność regulatora, czujnika i siłownika?

Modernizacja automatyki nie polega na przypadkowym zastąpieniu urządzenia nowszym odpowiednikiem. Przed demontażem powinno się odczytać oznaczenia starego aparatu, przeanalizować schemat połączeń oraz potwierdzić napięcie zasilania. Element zasilany 24 V AC/DC nie jest zamiennikiem urządzenia 230 V AC, nawet gdy obudowa oraz funkcja wyglądają podobnie. Należy również ustalić rodzaj wyjść regulatora – dwustawne, trzypunktowe, PWM, 0-10 V czy 4-20 mA – oraz wymagania podłączonych urządzeń. W przypadku czujników trzeba sprawdzić nie tylko zakres pomiarowy, ale także charakterystykę sygnału. Dla przykładu czujnik rezystancyjny Pt1000 nie współpracuje bezpośrednio z wejściem przeznaczonym dla LG-Ni1000, a zamiana elementu NTC na inny typ może skutkować błędnym odczytem i nieprawidłową pracą regulacji. Przy czujnikach wilgotności, CO₂ i różnicy ciśnień należy też potwierdzić sposób zasilania, rodzaj wyjścia oraz zakres sygnału. Wszystkie wymienione elementy – od regulatorów i czujników po zawory oraz siłowniki – można dobrać np. w ofercie alcon-sklep.pl, przeznaczonej do modernizacji central wentylacyjnych, węzłów ciepła i chłodu oraz innych instalacji HVAC.

Jak dołożyć regulację pogodową i dodatkowe pomiary?

Można ją rozbudować przez montaż czujnika temperatury zewnętrznej, a ponadto regulatora obsługującego krzywą grzewczą, bez przebudowy całego układu. Regulator na podstawie temperatury zewnętrznej wyznacza temperaturę zasilania, a następnie steruje źródłem ciepła, zaworem mieszającym lub siłownikiem, zależnie od konfiguracji instalacji. Przed uruchomieniem trzeba ustalić miejsce montażu takiego czujnika – zwykle na ścianie niewystawionej na bezpośrednie promieniowanie słoneczne oraz oddalonej od okien oraz lokalnych źródeł ciepła. Drugim przykładem modernizacji jest np. dołożenie pomiarów w pomieszczeniach lub kanałach. Czujnik temperatury i wilgotności może dostarczyć regulatorowi dane potrzebne do dokładniejszego sterowania centralą, a czujnik CO₂ umożliwia sterowanie wydajnością wentylacji według rzeczywistego obciążenia pomieszczenia. Pomiar różnicy ciśnień przed i za filtrem pozwala ocenić jego stopień zabrudzenia i przekazać sygnał alarmowy albo serwisowy. Dodatkowe punkty pomiarowe muszą jednak zostać uwzględnione w logice regulatora, a nie jedynie fizycznie podłączone do wolnego wejścia.

Modernizacja zaczyna się od „inwentaryzacji”

Najmniej ryzykowna modernizacja zaczyna się od spisu istniejących urządzeń, zdjęć tabliczek znamionowych, schematu połączeń oraz pomiaru rzeczywistych sygnałów. Na tej podstawie można zdecydować, czy wystarczy wymienić regulator przy zachowaniu sprawnych czujników i siłowników, a może potrzebny jest nowy komplet zawór i siłownik, dodatkowy czujnik zewnętrzny albo moduł komunikacyjny. Taka ocena chroni przed kupowaniem części, których nie da się prawidłowo uruchomić w istniejącej instalacji. Kluczowe są konkretne parametry, a nie tylko np. sama nazwa urządzenia. Warto również porównać dokumentację techniczną nowych komponentów z parametrami elementów już zamontowanych, aby przed zakupem potwierdzić zgodność zasilania, sygnałów sterujących, sposobu montażu i komunikacji z istniejącą automatyką. W razie wątpliwości warto skonsultować dobór komponentów z projektantem lub producentem automatyki.

Artykuł Partnera

«

Dodaj komentarz