Pompy do studni głębinowych – pompa głębinowa czy pompa zatapialna?

Studnie głębinowe powstają zazwyczaj na działkach oddalonych od przyłącza sieci wodociągowej, gdzie nie ma możliwości podłączenia budynku do infrastruktury. Jednak coraz częściej takie rozwiązanie wybierane jest również ze względów ekonomicznych – w długofalowym rozrachunku pozyskanie wody z gruntu będzie tańsze niż korzystanie z sieci wodociągowej.

pompy do studni glebinowych 1024x576 - Pompy do studni głębinowych - pompa głębinowa czy pompa zatapialna?

Poprzez studnię głębinową czerpiemy z zasobów wód podziemnych, głębszych warstw wodonośnych. Jej głębokość jest różna, w zależności od warunków geologicznych występujących na danym terenie i może wynosić od kilkunastu do kilkudziesięciu metrów. Przy takim rozwiązaniu możemy liczyć na dobrą jakość wody, często lepszą niż wody wodociągowej. Aby jednak „wyciągnąć” wodę ze studni na powierzchnię niezbędne jest zastosowanie pompy głębinowej zasilanej energią elektryczną.

pompy do studni glebinowych2 905x1024 - Pompy do studni głębinowych - pompa głębinowa czy pompa zatapialna?

Pompa głębinowa czy zatapialna?

Jednym z podstawowych kryteriów podziału pomp jest miejsce ich pracy. Wyróżniamy między innymi studnie głębinowe (wierconych) oraz kręgowe (kopane). Studnia głębinowa charakteryzuje się niewielką średnicą – zazwyczaj kilkunastu centymetrów, natomiast studnia kopana posiada znaczącą średnicę w okolicach jednego metra.

Pompy głębinowe wykonane są zazwyczaj z dwóch modułów: silnika oraz części hydraulicznej. Silnik montowany jest na dole pompy, zaś hydraulika mocowana jest do silnika od góry. W studni głębinowej, dzięki temu że odległość między jej ścianami a pompą jest niewielka, występuje ciągły ruch wody dookoła silnika, co skutecznie go schładza.

Pompy do studni kręgowej zbudowane są jako monoblok (jedna część) i posiadają płaszcz chłodzący – przepływająca przez pompę woda równocześnie chłodzi silnik. Najczęściej są to wysokociśnieniowe pompy zatapialne.

W studni kręgowej, o znacznie większej średnicy niż studnia głębinowa, podciśnienie wytwarzane przez część hydrauliczną (podczas zasysania wody) nie jest w stanie wytworzyć wystarczającego przepływu wokół silnika w celu jego odpowiedniego chłodzenia. W związku z tym, pompa dedykowana do studni kręgowej może pracować w studni głębinowej (o ile średnica nie stanowi problemu), natomiast pompa głębinowa może pracować w studni kręgowej wyłącznie przy zastosowaniu rury osłonowej.

pompy do studni glebinowych1 - Pompy do studni głębinowych - pompa głębinowa czy pompa zatapialna?
Pompy głębinowe IBO ITALY

Jaka pompa do studni głębinowej?

Podstawowe kryterium doboru odpowiedniej pompy głębinowej to jej średnica uzależniona od średnicy samej studni. Różnica między nimi powinna wynosić nie mniej niż 12 mm i nie więcej niż 60 mm.

Równie ważna jest korelacja między wydajnością pompy a wydajnością źródła czyli studni oraz odległość od studni do miejsca magazynowania wody np. zbiornika hydroforowego. Przy obliczeniu potrzebnej wydajności pompy należy jeszcze uwzględnić średnicę rurociągu, materiał z jakiego wykonany jest rurociąg, liczbę kolan, różnicę poziomów między studnią a zbiornikiem hydroforowym, sposób zasilania pompy (instalacja jedno- lub trójfazowa) oraz oczywiście potrzeby użytkowników.

Nie należy zapominać o głębokości na jakiej znajduje się lustro wody. Jest to szczególnie ważne w przypadku studni kręgowych. Należy zadbać aby pompa nie była zamontowana zbyt blisko dna, ponieważ powstaje ryzyko zasysania drobinek piasku, który ma w większości przypadków bardzo negatywny wpływ na  żywotność pompy.

pompy do studni glebinowych5 1024x576 - Pompy do studni głębinowych - pompa głębinowa czy pompa zatapialna?

Częstym błędem popełnianym przez inwestorów jest odwrotna kolejność realizacji projektu. Najpierw kupują pompę, a dopiero później wykonują odwiert i tworzą całą instalację. Zawsze trzeba zacząć od wykonania studni i sprawdzenia jej parametrów. Dopiero później, po określeniu parametrów całej instalacji (zapotrzebowania na wodę i jej ciśnienie, odległości i długość rurociągów) należy dobrać pompę.

Na rynku dostępne są pompy wyposażenie w falownik częstotliwości pracy pompy lub bez niego. Te drugie działają zero-jedynkowo czyli albo z pełną mocą albo wcale. Przy zastosowaniu przetwornicy częstotliwości parametry pompy dopasowywane są poprzez zmianę prędkości obrotowej silnika do wymagań instalacji. Dla przykładu – jeżeli będziemy chcieli spryskać samochód małą ilością wody wówczas pompa nie będzie pracowała na pełnej mocy jedynie wykorzystując część swojego potencjału, natomiast jeżeli odbiór wody będzie bardzo duży wówczas prędkość obrotowa silnika wzrasta, a tym samym wydajność pompy. Dzięki temu generujemy oszczędności energii elektrycznej i samej wody. Drugą szczególną cechą zastosowania falownika jest mniejsze zużycie elementów silnika jak i samej pompy. Wynika to z tego, że przy rozruchu pompy bez falownika dochodzi do uderzenia hydraulicznego, pompa rozpoczyna pracę ze zwiększonym poborem prądu przy starcie. Trzecią główną zaletą pomp z falownikiem jest utrzymanie stałego ciśnienia wody, bez względu na poziom zapotrzebowania na wydajność, oczywiście zakładając zapas w parametrach pompy.

pompy do studni glebinowych4 - Pompy do studni głębinowych - pompa głębinowa czy pompa zatapialna?

Jakość wody a praca pompy głębinowej

Dobierając pompę do studni głębinowej trzeba mieć na uwadze jakość i skład wody. Warto pamiętać, że im większa zawartość składników mineralnych tym większe ryzyko szybkiego zużycia elementów hydraulicznych pompy. Zabójczym dla większości pomp jest piasek. Warto więc rozważyć pompę antypiaskową. Takie modele, jako pierwsza wprowadziła na rynek polski, firma IBO POMPY. Określenie „antypiaskowa” nie znaczy jednak, że pompy mogą pracować w „kurzawce” – bardzo zapiaszczonym środowisku np. w odwodnieniach. Odnosi się ono do konstrukcji pompy opartej na pływających wirnikach zwiększających możliwość przepompowania drobinek piasku bez drastycznych skutków dla elementów hydraulicznych pompy. Reasumując – pompy antypiaskowe charakteryzują się zwiększoną odpornością na piasek i jeżeli istnieje ryzyko występowania w studni piasku, to zdecydowanie warto rozważyć jej zakup.

pompy do studni glebinowych6 1024x576 - Pompy do studni głębinowych - pompa głębinowa czy pompa zatapialna?

Pompa to nie wszystko

Jednym z głównych elementów całej instalacji studni głębinowej jest zbiornik hydroforowy. Ale czy jest on niezbędny? Odpowiedź nie jest jednoznaczna. W przypadku pompy wyposażonej w falownik niezbędne jest podłączenie przynajmniej małego naczynia przeponowego/membranowego aby instalacja pracowała poprawnie. Z drugiej strony istnieją pompy wyposażone w automat przepływowy sterujący pracą pompy, a dokładniej uruchamiający i wyłączający pompę np. OLA AUTO. Mimo wszystko dla bezpieczeństwa zaleca się zastosowanie naczynia przeponowego. Ewentualnie można zamontować do klasycznej pompy głębinowej zewnętrzny automat jak PC-59 lub PC-16 załączający pompę w momencie otwarcia zaworu, np. kranu. Jednak tego typu zastosowanie zalecane jest np. do podlewania ogrodu, gdzie pompa przez dłuższy czas będzie pracowała bez przerwy. Do zasilania domu w wodę raczej polecane są naczynia przeponowe – im większe tym lepsze lub zastosowanie małego naczynia przeponowego wraz z falownikiem.

Warto zwrócić uwagę, by zbiornik nie był zbyt mały do parametrów wydajności pompy. Głównym negatywnym skutkiem niedowymiarowania zbiornika jest zbyt częste załączanie się pompy w celu dobicia ciśnienie i uzupełnienia w nim wody. Takie działanie skraca żywotność pompy.

Przy instalacji  hydraulicznej warto pamiętać o montażu zaworu zwrotnego, który zabezpieczy przed cofaniem się wody i częstym załączaniem pompy. Ważne są odpowiednie średnice rur instalacyjnych aby nie dławiły pompy. Równie istotne jak elementy instalacji jest wykonawstwo. Wszystkie łączenia na których mogą powstawać nieszczelności mogą zaburzyć pracę całego układu. Należy zwracać uwagę aby wyłącznik ciśnieniowy był poprawnie wyregulowany, a w zbiorniku przeponowym lub z poduszką powietrzną było odpowiednie ciśnienie.

Każda pompa głębinowa jest zasilana elektrycznie. W celu zapewnienia bezpieczeństwa i bezawaryjności pracy zalecany jest montaż dodatkowych zabezpieczeń np. M-121. Uchroni to pompę przed spadkami napięcia, zanikiem fazy, przeciążeniem czy suchobiegiem. Bardzo ważny jest odpowiedni dobór średnicy żył przewodu elektrycznego względem jego długości tak aby nie zwiększać oporów. Nie należy stosować przedłużaczy! Po pierwsze dlatego, że nie są one w wystarczający sposób zabezpieczone przed wilgocią, a po drugie – średnica ich przewodów bywa za mała. Jeżeli przedłużamy przewód, to łączenie kabla musi być wykonane hermetycznie, tak aby nie powstało ryzyko przedostania się wody do wnętrza kabla.

pompy do studni glebinowych3 878x1024 - Pompy do studni głębinowych - pompa głębinowa czy pompa zatapialna?
Pompy głębinowe Ola INOX, Ola AUTO, Ola

Jakość i trwałość pompy

Po czym poznać pompę dobrej jakości? To pytanie pojawia się bardzo często ale nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Tak jak w przypadku innych sprzętów elektrycznych trzeba wziąć pod uwagę wiele czynników. Zdecydowanie nie warto sięgać po najtańszą pozycję (np. w popularnym serwisie aukcyjnym znajdziemy pompy już za 200 zł). Z drugiej strony, u najbardziej znanych i rozreklamowanych producentów, taka pompa będzie kosztowała 2000 zł! Żadna skrajność nie jest dobra. Ostatecznie ważny jest stosunek jakości do ceny i tu np. można pochylić się na ofertą polskiego producenta firmy Dambat oferującego swoje produkty pod marką IBO. Jeżeli mamy zasobny portfel możemy sięgać po najdroższe zastosowania, tylko pytanie czy to ma sens? Czy istnieje np. bezawaryjny samochód? Zdecydowanie tak samo jest z pompami. Ceny przyzwoitych pomp do małych domów zaczynają się od 500 zł. Czasem warto też podpatrzeć jakie pompy wykorzystuje firma wiercąca studnie. Dla przykładu: z wykorzystaniem pomp IBO studniarz jest w stanie wypompować wodę po wykonaniu odwiertu – taka woda nie jest czysta, jest to tzw. „kurzawka” (z dużą zawartości piachu i ziemi) i zostawić tę pompę klientowi w gratisie, po czym pompa ta będzie działała jeszcze przez długi czas. Większość pomp, nawet markowych, nie wytrzymuje takiego procesu.

Eksploatacja pompy wiąże się z kosztami energii elektrycznej. Warto zwrócić uwagę, że przy instalacjach trójfazowych pobory prądu są dużo niższe. Na ilość zużywanego prądu ma również wpływ odległość między przyłączem elektrycznym, a studnią. Im instalacja jest dłuższa, tym większe jest zużycie energii. Jak już wcześniej wspominaliśmy, największe znaczenie dla efektywności energetycznej pompy ma wyposażenie jej w falownik.

pompy do studni glebinowych7 1024x300 - Pompy do studni głębinowych - pompa głębinowa czy pompa zatapialna?
pompy do studni glebinowych8 1024x947 - Pompy do studni głębinowych - pompa głębinowa czy pompa zatapialna?

Często pojawia się teoria, że im mocniejsza pompa tym lepiej. Jest to jednak błędne myślenie. Pompa powinna być dobrana poprawnie – za duża będzie dławiona i będzie się „męczyła”. Z kolei pompa o zbyt małej wydajności nie sprosta potrzebom użytkowników.

Na koszty eksploatacji całej instalacji wodnej ma również wpływ trwałość pompy i konieczność jej ewentualnej wymiany i serwisowania. Żywotność najtańszej pompy za 200 zł z aukcji internetowych szacowana jest na 1-3 lata. W przypadku średniej półki cenowej – 400-600 zł – przy dobrze dobranej pompie żywotność powinna wahać się w przedziale 8-15 lat. Przy drogich pompach za 2000 zł – 10-15 lat. Jak widać znowu warto wrócić do kwestii rozsądku i porównania jakość-cena. Ani najtańsze ani najdroższe nie będzie najlepsze.

A co z serwisem? Jeżeli pompa jest prawidłowo dobrana i zamontowana, a woda nie jest niskiej jakości, wówczas jest to urządzenie raczej bezobsługowe. Niewątpliwie wszelkie odstępstwa od normalnej pracy powinny zostać zweryfikowane. Może się okazać, że początkowo niegroźna anomalia przerodzi się w poważny problem i konieczność wymiany pompy. Jednym z objawów świadczących o zużyciu elementów pompy może być spadek jej parametrów. Wówczas warto sprawdzić czy nie jest to wina usterek w instalacji i ewentualnie przesłać pompę do autoryzowanego serwisu na przegląd.
Innym często powtarzającym się problem, który jednak nie świadczy o awarii pompy jest jej częste załączanie i wyłączanie tzw. „cykanie”. Najczęściej świadczy to o awarii wyłącznika ciśnieniowego lub braku powietrza w zbiorniku hydroforowym. Pompy głębinowe to urządzenia dzięki którym otrzymamy czystą wodę na potrzeby domu i ogrodu. Od ich jakości i bezawaryjności zależeć będzie ciągłość dostępu do wody. Dobierając więc pompę należy szczegółowo i z rozmysłem zapoznać się z dostępną na rynku ofertą i nie kierować się wyłącznie ceną zakupu.

UDOSTĘPNIJ
Poprzedni artykułCo zrobić z odpadami poremontowymi?
Następny artykułUrządzenia do pomiarów instalacji fotowoltaicznej

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here