Zasuwy burzowe

Zasuwy burzowe (kanalizacyjne zawory zwrotne) mają za zadanie zabezpieczanie przed zalaniem pomieszczeń, które są położone na niższych kondygnacjach. Mowa tutaj o zalania powodowane wstecznym przepływem ścieków.

FOT. 1. Zawór zwrotny z pompą Pumpfix F, wersja do zabudowy w płycie podłogowej z pokrywą do wklejenia płytek.FOT. 1. Zawór zwrotny z pompą Pumpfix F, wersja do zabudowy w płycie podłogowej z pokrywą do wklejenia płytek.

Dodatkowo kanalizacyjny zawór zwrotny zapobiega przechodzeniu gryzoni do pomieszczeń przez instalacje kanalizacyjne i deszczowe oraz nie dopuszcza nieprzyjemnych zapachów, które przedostają się do wnętrza budynku w przypadku dłuższych przerw w użytkowaniu instalacji.

Należy podkreślić, że kwestię stosowania urządzeń przeciwzalewowych w obiektach budowlanych regulują przepisy prawa. Stąd też w § 124 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określa się, że skanalizowanie piwnic i innych pomieszczeń w budynku, położonych poniżej poziomu, z którego krótkotrwale nie jest możliwy grawitacyjny spływ ścieków, może być wykonane pod warunkiem zainstalowania w miejscach łatwo dostępnych urządzeń przeciwzalewowych, o konstrukcji umożliwiającej ich szybkie zamknięcie ręczne lub samoczynne, a w budynkach użyteczności publicznej – zamknięcie samoczynne.

FOT. 2. Nowe rozwiązanie techniczne stanowią kinety z zasuwą burzową (zasuwa burzowa z kinetą). Są one stosowane na przewodach sieci kanalizacji sanitarnej, deszczowej lub ogólnospławnej. Urządzenie montuje się na przykanaliku przed włączeniem do sieci głównej. Może być montowane w miejscu zwykłej studzienki rewizyjnej i ją też zastępować.FOT. 2. Nowe rozwiązanie techniczne stanowią kinety z zasuwą burzową (zasuwa burzowa z kinetą). Są one stosowane na przewodach sieci kanalizacji sanitarnej, deszczowej lub ogólnospławnej. Urządzenie montuje się na przykanaliku przed włączeniem do sieci głównej. Może być montowane w miejscu zwykłej studzienki rewizyjnej i ją też zastępować.

Do zjawiska przepływu zwrotnego ścieków bardzo często dochodzi wtedy gdy przeciążona kanalizacja nie jest w stanie odbierać i odprowadzać nadmiernej ilości wody. W efekcie w przypadku silnych opadów deszczu poziom wody będzie wzrastał powyżej poziomu zalewania stanowiącego zazwyczaj powierzchnię drogi, jezdni, chodnika czy też pobocza. Tym sposobem pomieszczenia leżące poniżej tego poziomu są zalewane. Do przepływu zwrotnego może dojść również podczas uszkodzenia kanału lub rury kanalizacyjnej.

Cechy konstrukcyjne zasuw

Budowa typowej zasuwy burzowej nie jest skomplikowana. Dzięki swobodnie zawieszonej klapce zapewniony jest swobodny przepływ ścieków w kierunku kanału. Z kolei podczas przepływu zwrotnego klapka zamyka przewód, a co za tym idzie, zapobiega cofnięciu się ścieków do pomieszczeń, które usytuowane są niżej instalacji kanalizacyjnej. W zasuwach wielu producentów przewiduje się klapy wykonane ze stali nierdzewnej a dla zwiększenia poziomu bezpieczeństwa można przewidzieć urządzenie z drugą klapą.

Materiałem wykonania zasuw burzowych zazwyczaj jest polipropylen (PP) cechujący się odpornością na działanie agresywnych czynników chemicznych i gorących ścieków (do 95°C). Z kolei ruchome elementy konstrukcyjne bazują na tworzywach wzmocnionych włóknem szklanym. Średnice oferowanych na rynku zasuw wynoszą od 110 do 200 mm, tym samym są w stanie zabezpieczyć zarówno pojedyncze budynki, jak i osiedla.

FOT. 3. Zasuwa burzowa DN 200 z zamkiem umożliwiającym trwałe zablokowanie klapy.FOT. 3. Zasuwa burzowa DN 200 z zamkiem umożliwiającym trwałe zablokowanie klapy.

Istotną rolę odgrywa dźwignia zamknięcia ręcznego, której przestawienie do odpowiedniej pozycji powoduje całkowite zatrzymanie wstecznego przepływu ścieków. Tym sposobem zyskuje się ochronę pomieszczeń przed nieprzyjemnymi zapachami podczas dłuższej przerwy w użytkowaniu instalacji kanalizacyjnej.

W nowoczesnych zasuwach kształt osłony zabezpieczającej klapę i uszczelkę zaprojektowano w taki sposób aby zapewnić ochronę uszczelki przed uszkodzeniem przez gryzonie. Oprócz tego taka konstrukcja uszczelki, wyprodukowanej z materiałów o wysokim poziomie elastyczności, zapobiega zsunięciu uszczelki podczas przepływu ścieków. Warto podkreślić, że przepływ ścieków nie jest zakłócony dzięki zastosowaniu odpowiednio wyprofilowanego wnętrza z gładką powierzchnią. Zasuwy działają samoczynnie bez konieczności stosowania zewnętrznego zasilania jednak na rynku są modele, w których przewidziano sterowanie elektroniczne i napęd elektryczny.

FOT. 4. Klapa od zasuwy burzowej DN 200.FOT. 4. Klapa od zasuwy burzowej DN 200.

Rodzaje zasuw burzowych

Za podstawę w ofercie rynkowej można uznać zasuwy jednoklapowe. Z kolei zasuwy wieloklapowe znajdują zastosowanie w instalacjach wymagających zwielokrotnienia zabezpieczenia np. gdy dochodzi do bardzo częstych przepływów zwrotnych. Interesujące rozwiązanie stanowią zasuwy przeznaczone do montażu w pozycji pionowej. Na rynku oferowane są również zasuwy burzowe fi 50 stosowane instalacjach kanalizacji sanitarnej, gdzie nie ma możliwości montażu zasuwy burzowej w instalacji chroniącej cały budynek. Zawory tego typu oferowane są w kilku wersjach. Stąd też zastosować można chociażby wersję z kielichem i bosym końcem, która jest przystosowana do montażu w ciągu rur. Oprócz tego oferowane są modele przykręcane do ściany za pomocą śrub, stanowiące punkt przyłączeniowy zapewniający szybkie podłączenie np. umywalki czy też zlewozmywaka. Inna wersja bazuje z kolei na specjalnym kolanie montażowym estetycznie mocującym zasuwę do ściany.

Niejednokrotnie zastosowanie znajdują zasuwy końcowe, które montowane są na zakończeniu rur kanalizacyjnych wchodzących do studzienek zbiorczych, szamb oraz na rurach odprowadzających wodę opadową do rowów lub rzek.

FOT. 5. Zasuwa burzowa Marley Ottima (w opcji z jedną klapką i klapką podwójną) w zakresie DN 100 - 110 - 125 - 160.FOT. 5. Zasuwa burzowa Marley Ottima (w opcji z jedną klapką i klapką podwójną) w zakresie DN 100 – 110 – 125 – 160.

W niektórych modelach zasuw przewiduje się elektryczne sterowanie klap z optyczną i akustyczną sygnalizacją pracy urządzenia. W zasuwach tego typu zazwyczaj przewidziane są dwie klapy zwrotne, z których jedna zamyka się automatycznie w przypadku cofania się ścieków a druga stanowi zamknięcie awaryjne oraz przeznaczone do ręcznego zamknięcia podczas sprawdzenia funkcji zasuwy.

Na rynku oferowane są zawory zwrotne o konstrukcji bazującej na membranie, która podczas cofania się wody w kanalizacji wypełniana jest wodą i działa jak korek, tym samym, blokując przepływ wsteczny. Jeżeli ścieki przepływają we właściwym kierunku dochodzi do niewielkiego spiętrzenia na membranie i swobodnego przepływu bez żadnych przeszkód. W przypadku cofania wody w kanalizacji, membrana wypełnia się wodą i działa jak korek blokując przepływ wsteczny poprzez dociśnięcie do zaworu. Typowy zawór tego typu jest w stanie wytrzymać ciśnienie wsteczne wynoszące do 0,8 bar.

FOT. 6. Klapka ze stali nierdzewnej to skuteczna ochrona przed gryzoniami.FOT. 6. Klapka ze stali nierdzewnej to skuteczna ochrona przed gryzoniami.

Warto przynajmniej krótko wspomnieć o zasuwach burzowych drenarskich. W niektórych rozwiązaniach tego typu, dzięki uniwersalnemu systemowi połączeń, jest możliwy montaż na rurach drenarskich lub rurach karbowanych bez otworów o średnicach od 72 do 100 mm. Takie systemy połączeniowe bazują na uszczelkach ze specjalnym mosiężnym pierścieniem blokującym, który zapobiega zsunięciu zasuwy z rury zanurzonej chociażby w rowie melioracyjnym czy też rzece. Uszczelka zwiększa siłę połączenia. Spektrum zastosowania zasuw tego typu obejmuje instalacje eliminujące przedostawanie się wody słonej oraz każdej innej niepożądanej wody podczas przepływu zwrotnego eliminując ryzyko zalewania chociażby wrażliwych terenów rolniczych.

Warto zwrócić uwagę na wpusty stropowe i piwniczne z zaworem zwrotnym, które działają zarówno mechanicznie jak i automatycznie. Rama nasadowa jest regulowana. W razie potrzeby zastosować można wpusty z potrójną ochroną obejmującą dwa zabezpieczenia automatyczne i jedno manualne. Silnik sterujący klapą jest zasilany napięciem 12 V DC. Czas zamknięcia wynosi średnio około 11 sekund przy sile nacisku 500 N.

FOT. 7. Dzięki swobodnie zawieszonej klapce zapewniony jest swobodny przepływ ścieków w kierunku kanału.FOT. 7. Dzięki swobodnie zawieszonej klapce zapewniony jest swobodny przepływ ścieków w kierunku kanału.

Co jeszcze

Na rynku oferowane są zasuwy burzowe z pompą. W przypadku gdy pomimo zamkniętej klapy napływają ścieki to po osiągnięciu w zasuwie określonego poziomu wody uruchamiania się pompa, która zasysa ścieki, rozdrabnia elementy stałe i tłoczy je w kierunku przeciwnym do przepływu zwrotnego. Należy podkreślić, że urządzenia tego typu nie zastępują przepompowni i można je stosować wyłącznie w kanalizacji grawitacyjnej. Istotną rolę odgrywają szafki sterownicze, które zazwyczaj umieszcza się w suchym miejscu najlepiej w pomieszczeniu gdzie słyszalne będą ewentualne alarmy. W układach sterowania niejednokrotnie przewiduje się inteligentny system autodiagnostyki.

Wybór i zabudowa

Przy wyborze zasuwy burzowej należy pamiętać, że wyróżnia się dwa rodzaje ścieków. Z jednej strony są to bowiem ścieki, które zawierają fekalia (tzw. „ścieki czarne”) i napływają z przewodów rurowych podłączonych do toalet lub pisuarów. Z kolei ścieki bez fekaliów (tzw. „ścieki szare”) zawierają wodę brudną wolną od fekaliów, czyli jest to na przykład woda z pryszniców i pralek. Przy wyborze zasuwy, oprócz wspomnianego rodzaju ścieków, bierze się pod uwagę wiele dodatkowych kryteriów. Ważne są bowiem cechy odwadnianego obiektu, usytuowanie kanału, a także obowiązujące w tym zakresie normy i przepisy.

FOT. 8. Modułowa konstrukcja zasuw dwuklapowych posiada wiele zalet wyróżniających je na rynku. Urządzenia posiadają dwie niezależne pokrywy co jest korzystne podczas wstecznego przepływu gdyż ciśnienie działające na pierwszą z pokryw nie przenosi się od razu na drugą.FOT. 8. Modułowa konstrukcja zasuw dwuklapowych posiada wiele zalet wyróżniających je na rynku. Urządzenia posiadają dwie niezależne pokrywy co jest korzystne podczas wstecznego przepływu gdyż ciśnienie działające na pierwszą z pokryw nie przenosi się od razu na drugą.

Zasuwy burzowe montuje się na poziomych przewodach odpływowych przed wyjściem z budynku lub na przewodzie przykanalika przed podłączeniem do sieci zewnętrznej. Dobre rozwiązanie stanowi montaż zasuwy w studzienkach rewizyjnych betonowych lub wykonanych z tworzyw sztucznych.

Podsumowanie

Nie ma wątpliwości co do tego, że w budynkach spiętrzające się ścieki lub deszczówka mogą spowodować zniszczenia i straty. Zatem kluczową rolę w kontekście bezpieczeństwa w tym zakresie odgrywają zasuwy burzowe. Dodatkową korzyścią wynikającą z ich stosowania jest zabezpieczenie przed przedostawaniem się gryzoni do budynku przez instalację kanalizacyjną.

Oferowane na rynku zasuwy burzowe nabyć można jako modele mechaniczne i sterowane elektronicznie. Konstrukcja typowej zasuwy bazuje na korpusie wykonanym z tworzywa sztucznego, klapie ze stali nierdzewnej oraz wytrzymałej gumowej uszczelce. Cechy te zapewniają łatwą bezawaryjność oraz łatwą konserwację bez konieczności stosowania narzędzi i demontowania urządzenia z instalacji kanalizacyjnej.

Pamietaj

Damian Żabicki

Literatura:
Materiały informacyjne firm: Karmat, Marley, Aqua-System, Rafnar, Dallmer, Campicorn oraz Kessel.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here