Jak wybrać natynkowe gniazda elektryczne?

Natynkowe gniazda elektryczne to wyposażenie stosowane wszędzie tam, gdzie ukrycie elementów sieci zasilającej i osprzętu elektroinstalacyjnego jest niemożliwe, utrudnione lub nie ma sensu. Gniazdka natynkowe mają szerokie zastosowanie, montuje się je w domach, obiektach przemysłowych i komercyjnych, w tym w warsztatach i magazynach. Rozwiązanie tego typu jest też stosowane na zewnątrz budynków.

Budowa elektrycznych gniazd natynkowych

Gniazdo elektryczne natynkowe charakteryzuje się specyficzną budową. Spora solidna obudowa o wysokości kilkudziesięciu milimetrów skrywa we wnętrzu korpus gniazda lub mechanizm przełączników. Obudowa składa się z dwóch elementów. Jednym z nich jest podstawa gniazda, którą określa się też czasem puszką natynkową. Jest ona montowana bezpośrednio na ścianie.

Można ją przykręcić lub przykleić praktycznie do każdego rodzaju podłoża. Drugim elementem jest pokrywa. Pokrywę mocuje się do podstawy po podłączeniu i sadzeniu w niej korpusu gniazda czy mechanizmu przełączników. W zależności od konstrukcji gniazda natynkowe mogą być wyposażone w dodatkowe elementy, takie jak podstawa dolna i dławica górna.

Pokrywa może być wyposażona w dodatkową osłonę bryzgoszczelną (klapkę osłaniającą gniazdo wtykowe lub szczelną osłonę przełączników). Gniazda natynkowe mogą być wyposażone w system specjalnych uszczelnień lub stanowić hermetyczną konstrukcję, co podnosi stopień ochrony przed wnikaniem wilgoci i zanieczyszczeń.

Wady i zalety gniazd natynkowych

Wady i zalety gniazd natynkowych wynikają ze specyficznej budowy tego typu osprzętu. Budowa jest dostosowana do przeznaczenia i typowych zastosowań natynkowego osprzętu elektrycznego.

Do ważniejszych zalet gniazd natynkowych można zaliczyć:

• możliwość montażu bezpośrednio na ścianie,
• szybki i bezproblemowy montaż na każdej powierzchni,
• możliwość swobodnego prowadzenia instalacji i montażu punktów dostępu (gniazd i przełączników) w dowolnym miejscu,
• możliwość modernizowania instalacji bez prac budowlanych związanych z montażem przewodów i puszek montażowych w ścianie,
• dostępność gniazd o podwyższonej odporności na wnikanie zanieczyszczeń i wilgoci (np. do montażu na zewnątrz lub w halach produkcyjnych),
• szybki demontaż np. w celu wymiany uszkodzonego gniazda.

Jako wady natynkowych gniazd elektrycznych wskazuje się natomiast:

• brak możliwości licowania gniazd z powierzchnią ściany, co utrudnia ich ukrycie i zastosowanie w miejscach o ograniczonej przestrzeni np. za meblami,
• ograniczony wybór wariantów estetycznych.

Typowe zastosowania elektrycznych gniazd natynkowych

Gniazda natynkowe to wyposażenie przeznaczone do montażu wszędzie tam, gdzie elementy sieci elektrycznej nie zostały zabudowane w ścianie. Osprzęt natynkowy stosuje się też często w przypadku modernizacji istniejącej instalacji, która polega na dodawaniu pośrednich punktów dostępu, w tym gniazd i przełączników. Dzięki gniazdom natynkowym nie ma potrzeby wykonywania prac przygotowawczych i wykończeniowych, których wymaga instalacja osprzętu podtynkowego.

Jako typowe zastosowania elektrycznych gniazd natynkowych wymienić można:

• montaż w pomieszczeniach gospodarczych, w garażach, warsztatach, na halach magazynowych i produkcyjnych – gniazda natynkowa mają solidną budowę i umożliwiają szybkie prowadzenie prac montażowych bez konieczności realizacji precyzyjnych prac przygotowawczych.
• montaż w miejscach o podwyższonej wilgotności – elektryczne gniazda natynkowe są dostępne w wersjach dostosowanych do pracy w warunkach podwyższonej wilgotności. Dzięki temu można je montować na zewnątrz budynków oraz w pomieszczeniach gospodarczych i produkcyjnych, w których panuje podwyższona wilgotność.
• montaż w miejscach o podwyższonym zapyleniu – szczelne gniazda natynkowe to doskonałe wyposażenie do montażu w warsztatach, magazynach i w innych pomieszczeniach, w których składowane materiały lub rodzaj realizowanych prac generuje duże ilości lotnych zanieczyszczeń w postaci drobnych pyłów, które wnikają do standardowych elementów osprzętu i powodują jego przyspieszone zużycie oraz ryzyko awarii czy pożaru.
• montaż na zewnątrz budynków – specjalne gniazda natynkowe to najczęściej stosowane rozwiązanie podczas montowaniu gniazd i przełączników na zewnątrz budynków. Gniazda tego typu montuje się przy zadaszeniach, na tarasach i w ogrodach.
• montaż w biurach, gabinetach, domach i mieszkaniach – gniazda natynkowe to doskonałe rozwiązanie na modernizacje dostępu do domowej sieci elektrycznej. Dzięki zastosowaniu podwójnych lub poczwórnych gniazd można np. szybko zamontować dodatkowe gniazdka w kuchni czy w biurze dokładnie w tym miejscu, w którym są potrzebne.

Jak wybrać gniazda o podwyższonej szczelności

Wybierając gniazdo do montażu na zewnątrz lub w pomieszczeniach, w których trzeba liczyć się z podwyższonym poziomem wilgotności czy zapylenia, trzeba wybrać gniazdo hermetyczne lub specjalnie uszczelnione. Gniazda z dodatkowym uszczelnieniem i zewnętrzną osłoną bryzgoszczelną wydają się do takich zastosowań właściwym rozwiązaniem.

Szczelne gniazda natynkowe są oznaczone kodem IP (International Protecting Rating), który określa stopień ochrony obudowy przed:

• dostępem do niebezpiecznych części wewnątrz obudowy,
• wnikaniem ciał stałych,
• wnikaniem cieczy (wody).

Gniazda tego typu dostępne są jako pojedyncze i wielokrotne. Jednym z często wybieranych modeli o podwyższonej szczelności są gniazda oznaczone stopniem ochrony w klasie IP 54. Oznacza to, że obudowa takiego gniazda natynkowego zapewnia ochronę przed dostępem do części niebezpiecznych drutem oraz przed wnikaniem pyłów. Ponadto, chroni też przed bryzgami wody z dowolnego kierunku. Warto mieć na uwadze, że uszczelnienie gniazd stanowi istotny czynnik cenotwórczy.