Przeciwpożarowe – zawory powietrzne?

Przeciwpożarowe zawory odcinające montuje się na zakończeniach instalacji wentylacji ogólnej w miejscu przechodzenia tych instalacji przez przegrody budowlane. Dzięki zaworom tego typu oddziela się strefy zagrożone pożarem od pozostałej części budynku. Służą one również do transferu powietrza przez przegrody budowlane.

przeciwpozarowe zawory powietrzne 1024x673 - Przeciwpożarowe - zawory powietrzne?
Fot. 1. Przeciwpożarowe zawory odcinające oddzielają strefy zagrożone pożarem od pozostałej części budynku.

Jako zalety przeciwpożarowych zaworów odcinających wymienia się odporność ogniową (do 180 min), możliwość stosowania z wyzwalaczem elektromagnetycznym oraz montaż zarówno w stropach jak i ścianach. Zawory tego typu mogą być również montowane bezkanałowo.
Zawory najczęściej mają klasę odporności ogniowej do EIS 180. W efekcie zawór powietrzny zamontowany w przegrodzie wraz z jednostronnie przymocowanym przewodem wentylacyjnych ma szczelność ogniową, izolacyjność i dymoszczelność nie mniejszą niż 180 min. Temperatura wyzwalania wynosi 72°C. Zawory są dostępne w wielkościach DN 100, DN 125, DN 160 i DN 200.
Warto podkreślić, że zawory przeciwpożarowe to elementy systemu zabezpieczeń pożarowych, zatem koniecznie jest przestrzeganie odpowiednich postanowień wynikających z przepisów prawa. Nie mniej ważne są również Aprobaty Techniczne oraz instrukcje zawarte w kartach katalogowych zaworów.

Budowa

Istotną rolę w konstrukcji zaworów odgrywa regulowanie strumienia przepływu powietrza. Zawory instaluje się za pomocą ramki poprzez mocowanie bagnetowe oraz zapadki. W ten sposób eliminowane jest przypadkowe wysunięcie elementu. W przypadku gdy temperatura powietrza przepływającego przez zawór przekroczy 72°C specjalna wkładka topikowa spowoduje zwolnienie sprężyny zaworu i dojdzie do jego szczelnego zamknięcia. Jednak można uwzględnić inne rozwiązania w zakresie sterowania zaworem.
W typowym zaworze przeciwpożarowym oprócz ramki zastosowanie znajduje sworzeń ustalający oraz tarcza zaworu, która najczęściej jest wykonana z blachy stalowej. Tarcza zaworu znajduje się na odsłoniętej powierzchni. Z kolei materiałem wykonania stożka zaworu jest specjalny materiał ognioodporny. Uszczelki wykonuje się z poliuretanu. Uszczelka jest termopęczniejąca. Materiał wykonania mocowania to stal galwanizowana.

Zespół grzybka odcinającego najczęściej jest wykonany jako krążek z płyty o grubości 40 mm. Stalową osłonę grzybka wytwarza się z blachy stalowej malowanej proszkowo. Zawieszenie grzybka ma postać pręta stalowego kwadratowego z przyspawaną stopką z blachy stalowej. Ważna jest również uszczelka silikatowa przyklejona na podtoczeniu grzybka.
Istotną rolę odgrywa króciec przyłączeniowy wykonany z ocynkowanej blachy stalowej. Ma on postać odcinka kanału o przekroju kołowym z kołnierzem. Pobocznica kanału zawiera zgrzane wąsy pozwalające na osadzenie króćca w przegrodzie murowanej lub betonowej. We wnętrzu króćca od strony kołnierza znajdują się występy pozwalające na zamocowanie zaworu w króćcu a ponad występami wklejona jest uszczelka pęczniejąca.

reklama

Specjalne urządzenia są połączeniem zaworu wentylacyjnego i klapy przeciwpożarowej odcinającej w jednej obudowie. Tym sposobem zyskuje się alternatywę dla typowych odcinających zaworów przeciwpożarowych. Jako zalety takiego rozwiązania wymienia się wyższą klasyfikację odporności ogniowej, większe możliwości w zakresie konfiguracji i zastosowania przy zmniejszonych gabarytach. Główny element modułu to klapa przeciwpożarowa odcinająca, która najczęściej występuje w rozmiarze 100, 125, 160 i 200 mm. Dzięki motylkowej konstrukcji zapewniono stosunkowo niewielkie opory przepływu powietrza. Jest przy tym możliwe wyposażenie klapy w jedną lub dwie krańcówki, które sygnalizują aktualne położenie przegrody odcinającej. Do modułu można zastosować typowe zawory nawiewne i wywiewne. Można je stosować zamiennie również w momencie gdy moduł jest zamontowany w przegrodzie lub podczas eksploatacji. Biorąc pod uwagę kompaktowe wymiary całego modułu, stosowane zawory z ramką montażową nie powinny być wyższe niż 50 mm. Należy podkreślić, że takie moduły zaprojektowano z myślą o montażu w przegrodach oddzielenia pożarowego, które jednocześnie stanowią ścianę lub sufit. Montaż modułu w takiej przegrodzie odbywa się tak samo jak w przypadku klasycznych klap odcinających. Wykonuje się więc otwór montażowy oraz mocuje się moduł i wypełnia szczelinę za pomocą odpowiedniego materiału ogniochronnego.

Układy napędowe

Układy napędowe przeciwpożarowych zaworów powietrznych mogą być wyposażone we wspomniany już mechanizm wyzwalająco-sterujący, który standardowo ma wyzwalacz termiczny 72°C (opcjonalnie 57-100°C) oraz korpus mechanizmu i sprężynę napędową. Alternatywnie zawór może być wyposażony w mechanizm wyzwalająco-sterujący ze zwalniakiem elektromagnetycznym 24 VDC (sterowany impulsem prądowym lub przerwą prądową), wyzwalaczem termicznym 72°C, elementami prowadzącymi oraz sprężyną napędową. Mechanizm może zostać wyposażony w element pośredniczący, dzięki czemu napięcie wyzwalania wynosi 230 V AC, 50 Hz.
Zawór z wyzwalaczem termicznym podczas pożaru zamyka się w efekcie zwolnienia wyzwalacza. Siła zamykająca jest skumulowana w sprężynie umieszczonej w korpusie mechanizmu. Otwarcie zaworu wymaga wymiany wyzwalacza topikowego i ponownego uzbrojenia. W przypadku wyzwalacza termicznego podczas pożaru dochodzi do zamknięcia zaworu w efekcie zwolnienia wyzwalacza. Siła zamykająca jest skumulowana w sprężynie umieszczonej w korpusie mechanizmu.

Z kolei zawór ze zwalniakiem elektromagnetycznym podczas pożaru zamyka się w efekcie podania sygnału z centrali lub zwolnienia wyzwalacza topikowego. Otwarcie zaworu wiąże się z jego ponownym uzbrojeniem i wymianą wyzwalacza topikowego lub przeklejeniem płytki do elektromagnesu. Konstrukcja układu napędowego pozwala regulować wydajność podczas normalnej pracy. Chodzi tutaj o ustawienie szczeliny pomiędzy korpusem mechanizmu a grzybkiem. Regulacja odbywa się poprzez obrót grzybka wokół osi zaworu. Do zwiększenia przepływu dochodzi w efekcie obrotu grzybka w kierunku przeciwnym do wskazówek zegara a zmniejszenie przepływu uzyskuje się poprzez obrót zgodny ze wskazówkami zegara.

Uruchomienie

Każdy zawór przed procesem pakowania i transportu jest poddawany kontroli przez producenta. Przy rozpakowaniu zaworu należy przeprowadzić oględziny wizualne pod względem deformacji lub uszkodzeń jakie mogą wystąpić podczas transportu. Zawór jest dostarczany w pozycji zamkniętej a przed montażem trzeba go uzbroić. W tym celu wykręca się zawór z króćca przyłączeniowego oraz obraca go tak aby grzybek był skierowany do góry. Jednocześnie zwalniana jest blacha blokująca i naciskana dysza zaworu na jej obwodzie. W następnej kolejności wsuwa się element topikowy na zaczepy.
Z kolei jeżeli zawór jest wyposażony w mechanizm sterowany elektrycznie należy sprawdzić poprawność działania elektromagnesu. Stąd też wpinane są przewody elektryczne w kostkę przyłączeniową. Należy dokładnie oczyścić powierzchnię styku i połączyć płytkę z elektromagnesem a następnie podać sygnał inicjujący zwolnienie elektromagnesu. Po sygnale inicjującym powinno nastąpić odklejenie płytki od elektromagnesu.

Podsumowanie

Przeciwpożarowe zawory odcinające montuje się na zakończeniach instalacji wentylacyjnych. Dzięki nim oddziela się strefę zagrożoną pożarem od pozostałej części budynku. Ponadto zawory zapewniają transfer (przepływ) powietrza przez przegrody budowlane. Odpowiednie rozwiązania dobiera się ściśle pod kątem miejsca montażu oraz sposobu wyzwalania.
W zależności od konkretnych potrzeb aplikacyjnych dobiera się odpowiedni mechanizm wyzwalająco-sterujący zaworu. Może to być mechanizm sprężynowy, który jest zintegrowany z zaworem i wyposażony w wyzwalacz termiczny. Oprócz tego zastosować można mechanizm wyzwalającosterujący z wyzwalaczem termicznym oraz zwalniakiem elektromagnetycznym wyzwalanym impulsem prądowym o napięciu 24 V. Niejednokrotnie zastosowanie znajduje również mechanizm wyzwalająco-sterujący z wyzwalaczem termicznym i zwalniakiem elektromagnetyczny wyzwalanym przerwą prądową o napięciu 24 V. Opcjonalnie można zastosować chociażby wyłączniki przeznaczone do sygnalizowania stanu zamknięcia/ otwarcia zawory oraz moduły przetwarzające napięcie zasilania z 230 V AC na 24 V DC.

Damian Żabicki

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here