Zastosowanie tulei ślizgowych

Tuleje ślizgowe odgrywają bardzo ważną rolę w funkcjonowaniu urządzeń oraz maszyn, dlatego znajdują zastosowanie w wielu branżach. W zależności od potrzeb tuleje ślizgowe mogą być produkowane z różnych materiałów (np. brązu, tworzyw sztucznych, trójwarstwowego materiału kompozytowego). Znoszą one duże obciążenia, a niektóre z nich nie wymagają smarowania i umożliwiają poprawną pracę mechanizmów, w których nie można użyć smaru. Jakie jeszcze zalety mają tuleje ślizgowe? Gdzie stosowane są najczęściej? Sprawdź koniecznie!

Zastosowanie tulei ślizgowych

Czym są tuleje ślizgowe?

Tuleje ślizgowe lub łożyska ślizgowe są prostymi i powszechnie wykorzystywanymi połączeniami elementów tocznych, które wykonują ruch posuwisto-zwrotny lub też ruch obrotowy oscylujący. Stosuje się je wszędzie tam, gdzie występuje suche tarcie ślizgowe. Tuleje ślizgowe redukują tarcie i podtrzymują części, które pracują w ich wnętrzu. Cechuje je też wysoka odporność na bicie wałków i osi. Wykorzystywane są w miejscach, gdzie wymagany jest swobodny ruch wałka albo innego elementu tocznego.

Tuleje możemy podzielić na podkładki ślizgowe, tuleje cylindryczne oraz tuleje kołnierzowe. Produkty te powinny być dobierane indywidualnie do maszyn i miejsca, w jakim pracują. Ze względu na środowisko pracy tuleje ślizgowe możemy podzielić na kilka grup:

  • tuleje smarowe – wykorzystują specjalny smar dostosowany do środowiska pracy oraz elementów roboczych,
  • tuleje powietrzne – za redukcję tarcia odpowiada poduszka powietrzna pomiędzy wałem a panewką,
  • tuleje olejowe – aby zapobiec tarciu, wykorzystuje się olej,
  • tuleje suche – najczęściej nie wymagają smarowania.

Łożyska i tulejki ślizgowe mogą znaleźć zastosowanie zarówno w prostych połączeniach, które cechują się małym obciążeniem, jak i w skomplikowanych układach o dużym obciążeniu.

Tuleja ślizgowa – propozycje zastosowania

Obecna technologia sprawia, że tuleje ślizgowe stają się coraz bardziej popularne. Przyczynił się do tego przede wszystkim fakt, że produkty te tworzone są z materiałów o wysokiej wytrzymałości m.in. takich jak brąz, PTFE (teflon) czy POM. Koszt ich zakupu jest stosunkowo niski. Niektóre z nich nie wymagają też smarowania oraz konserwacji, co zapewnia całkowicie bezobsługowe użycie.

Tulejki ślizgowe pełnią ważną rolę w wielu gałęziach przemysłu. Stosowane są w górnictwie, branży motoryzacyjnej, w przemyśle włókienniczym, w urządzeniach gospodarstwa domowego czy w budownictwie kolejowym.

mechanik samochodowy

Wykorzystuje się je również w budowie różnego rodzaju maszyn, takich jak koparki, obrabiarki czy prasy hydrauliczne. Obecne są w maszynach rolniczych, maszynach do pakowania, mikserach, silnikach elektrycznych, urządzeniach radarowych, urządzeniach AGD, w maszynach przędzalniczych i tkackich, maszynach leśnych, wózkach widłowych, konstrukcjach platform ciężarówek czy nawet w samolotach (w miejscach narażonych na niskie temperatury). Są także częścią układów kierowniczych oraz układów hamulcowych. Swoje miejsce znalazły też w amortyzatorach, elementach zawieszenia czy przekładniach.

Jako łożyska ślizgowe stosowane są w reduktorach, generatorach czy turbinach i walcach. Niektóre z nich dobrze radzą sobie tam, gdzie są narażone na ciągły kontakt z wodą, a inne – ze względu na to, że cechują się wysoką odpornością – mogą być używane np. w kruszarkach stożkowych. Zastosowanie tulei jest więc bardzo szerokie i zależy od właściwości konkretnej tulei ślizgowej oraz tworzywa, z jakiego jest ona wykonana.

W zależności od właściwości i miejsca zastosowania wyróżnić więc możemy m.in. tuleje ślizgowe:

  • Przeznaczone do kontaktu z żywnością – mogą być wykonane z polietylenu, teflonu lub poliacetalu. Są to materiały obojętne fizjologicznie, dzięki czemu takie łożysko ślizgowe czy tuleja może pracować z żywnością oraz substancjami spożywczymi.
  • Przeznaczone do wysokich temperatur – powstają z wysokotemperaturowego teflonu, zachowującego swoje właściwości nawet w temperaturach do 260 stopni Celsjusza. Pamiętajmy jednak, że tego rodzaju tulejki mają niską wytrzymałość mechaniczną, dlatego w sytuacji, gdy wymagana jest sztywność i twardość, stosuje się materiał PEEK.
  • Odporne na substancje chemiczne – takie tuleje wykorzystywane są do pracy w trudnych warunkach. Są odporne na działanie związków chemicznych oraz rozpuszczalników. Mogą występować w różnych modyfikacjach, dzięki czemu jeszcze lepiej dostosowują się do środowiska pracy. Co ważne, zanim zastosujemy tuleje z tworzyw sztucznych do kontaktu z chemią, sprawdźmy w tabeli odporności chemicznej, czy wybrany materiał jest odporny na konkretny związek.
  • Samosmarne – nie są dodatkowo smarowane i mogą pracować m.in. w miejscach wymagających spełnienia konkretnych norm higienicznych. Chętnie wykorzystujemy je też wtedy, gdy mamy ograniczone miejsce na zabudowę.

Właściwości i zastosowanie poszczególnych tulei ślizgowych

Niektóre tuleje ślizgowe posiadają specjalne rowki wypełnione smarem, co zwiększa ich właściwości mechaniczne. Warto wiedzieć też, że właściwości łożysk ślizgowych z tworzyw sztucznych sprawiają, że nie wymagają one smarowania (przyczynić mogłoby się ono do zmiany ich plastyczności, a to z kolei może mieć negatywne skutki i źle wpłynąć na działanie całego układu).

tuleje z brązu
  • Tuleje ślizgowe z brązu – spotkać możemy je w wielu miejscach m.in. narażonych na rdzę, substancje chemiczne czy kwasy. Dzięki wysokiej odporności wykorzystuje się je w wielu sektorach. Długość ich eksploatacji zależy od gatunku brązu oraz zawartości innych materiałów.
  • Tuleje ślizgowe z materiału B/E – są to tzw. tuleje ślizgowe suche, wytwarzane z kompozytu trójwarstwowego i niewymagające smarowania. Znajdą swoje zastosowanie w trudno dostępnych przestrzeniach i w miejscach, gdzie odbywa się ruch obrotowy, oscylacyjny. Wykazują wysoką odporność, szczególnie podczas pracy z dużym obciążeniem promieniowym.
  • Tuleje z włókien zwijanych FW – mogą pracować w miejscach, gdzie występują obciążenia zmienne, udarowe lub oscylacyjne oraz tam, gdzie działają wysokie obciążenia krawędziowe.
  • Tuleje ślizgowe z materiału M – tuleje ślizgowe suche. Pracują w mechanizmach wykorzystujących ruch obrotowy, oscylacyjny, liniowy. Mogą być montowane tam, gdzie występuje ryzyko dużego zanieczyszczenia, niewspółosiowości oraz obciążeń krawędziowych. Do ich produkcji używa się trójwarstwowego materiału kompozytowego.
  • Tuleje kołnierzowe z materiału B/E – z kołnierzem po jednej stronie, bezobsługowe i wykonane z materiału kompozytowego. Stosuje się je w mechanizmach, w których występuje ruch obrotowy i oscylacyjny pod równoczesnym obciążeniem promieniowym i osiowym jednokierunkowym.
  • Podkładki wzdłużne i taśmy – podkładki wzdłużne idealnie sprawdzą się w łożyskowaniach gwarantujących ustalenie osiowe. Taśmy natomiast możemy giąć, tłoczyć i ciąć lub w inny sposób dostosowywać do indywidualnych potrzeb, dzięki czemu są idealnym rozwiązaniem w miejscach, w których występuje tarcie ślizgowe. Do ich produkcji również wykorzystuje się materiał kompozytowy, trójwarstwowy.

Tuleja ślizgowa – jaka powinna być? Najważniejsze cechy

Zastosowanie tulei i łożysk ślizgowych sprawia, że wiele maszyn może pracować w sposób prawidłowy i bezpieczny. Tulejki i łożyska ślizgowe nie powinny ulegać korozji, muszą wyróżniać się dobrą odkształcalnością, świetnym przewodnictwem cieplnym i dużą wytrzymałością zmęczeniową. Elementy te powinny być trwałe, a ich konstrukcja nie może ulec zmianie bez względu na to, czy pracują w miejscu, gdzie występuje ruch obrotowy czy też posuwisty. Tulejki ślizgowe powinny być więc bezawaryjne, odporne na zużycie i niezawodne!

Artykuł Partnera

Poprzedni artykułWygodna, bezpieczna i intuicyjna armatura do każdej łazienki GROHE GROHTHERM 800
Następny artykułJaka pompa ciepła lepsza – gruntowa czy powietrzna?

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here